History education and formation of large group identities: Portrayal of Turkish and European identities in Turkish high school history textbooks

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TUĞÇE KILIÇ

Danışman: ZERRİN TORUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal kimlik ve sosyal kategorizasyon kuramları kimliklerin nasıl oluştuğunu, gruplar arası ilişkileri ve neden iç grup üyelerinin önceleyip dış grup üyelerine karşı önyargıyla yaklaştığını açıklamaktadır. Tarih de aynı zamanda kimlik oluşumunun vazgeçilmez bir parçası olarak gösterilirken, seçilmiş travma ve zaferler bu kimlikleri daha da kuvvetlendirmektedir. Bu kapsamda, tarih eğitimi, çocukların kimliklerini oluşturabileceği, diğer ulus ve kültürlerle ilgili uzun dönemli zihinsel temsiller oluşturabileceği ve belirli sosyal ve siyasi kültürleri bilinçsizce meşrulaştırabileceği uygun bir platform sağlamaktadır. Tarih eğitimine ilişkin literatür ve psikolojiden alınan sosyal kimlik kuramı ile seçilmiş travma ve zaferler kuramından faydalanan bu tez en son 2021 yılında liselerde okutulan Türk tarih kitaplarında Türk ve Avrupa kimliklerinin nasıl tasvir edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, bu tez ders kitaplarında bulunan kimliklerin daha çatışmaya yatkın bir toplum oluşturup oluşturmadığını ya da barış kültürünün kurulmasını kolaylaştırıp kolaylaştırmadığını tespit etmek adına Karina Korostelina tarafından tasarlanan Tarih Kitaplarının Sosyal Kimliğe Etkisi modelini analitik çerçevesi olarak kullanacaktır. Tezin bulgularının Türk toplumunun Avrupa'ya yönelik yerleşik inançlarına ilişkin bir iç görü sağlaması umuduyla, bu tez disiplinler arası küçük bir köprü olmayı amaçlamaktadır.