THE EFFECT OF POSITIVE DISCIPLINE PARENTING PROGRAM ONPARENTAL DISCIPLINARY PRACTICES, PARENTING STRESS ANDPARENTING SELF-EFFICACY

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SEVAL APAYDIN

Danışman: Zeynep Sümer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Pozitif Disiplin Ebeveynlik Programı'nı Türk kültürüne uyarlamayı ve programın ebeveyn disiplin uygulamaları, ebeveyn stresi ve ebeveynlik öz-yeterliğine etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla program uyarlanmış, pilot uygulaması yapılmış ve 6-10 yaş arası çocuğu olan ebeveynlere uygulanmıştır. Çalışma grubu iki gruba rastgele atanan 30 ebeveynden oluşmaktadır. Müdahale grubu 6 haftalık ebeveynlik programına katılırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Müdahale ve kontrol gruplarına müdahale öncesinde, müdahaleden sonra ve üç aylık izlemde Ebeveynlik Ölçeği, Ebeveynlik Stres İndeksi Kısa Formu ve Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği uygulanmıştır. Nicel verilere ek olarak, müdahale grubu ebeveynlerinin geribildirimleri bir değerlendirme formu aracılığıyla toplanmıştır. Bulgulara göre, Ebeveynlik Ölçeği toplam puanları ve aşırı tepkisellik alt puanları ile ölçülen işlevsel olmayan disiplin uygulamaları müdahaleden sonra azalmış ve bu değişim üç ay sonra da devam etmiştir. Ancak, gevşeklik ve düşmanlık alt boyutlarında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ebeveynlik stresiyle ilgili olarak, müdahale sonrasında müdahale grubunun toplam ebeveynlik stresi puanlarında, başarısız ebeveyn-çocuk etkileşimi ve zor çocuk alt puanlarında anlamlı bir azalma gözlenmiş ve bu değişim üç aylık izlemde korunmuştur. Öte yandan, ebeveyn sıkıntısı alt puanlarında anlamlı bir değişiklik gözlenmemiştir. Son olarak, müdahale grubu ebeveynlerinin ebeveynlik öz-yeterlik puanları, ön ve son test, son test ve üç aylık izlemde anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.