An Epistemic defense of rationality in scientific knowledge


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HALİLRAHMAN AÇAR

Danışman: AHMET İNAM

Özet:

oz BİLİMSEL BİLGİDEKİ USSALLIĞIN EPİSTEMİK BÎR SAVUNUSU Açar, Hal il Rahman Doktora, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof Dr. Ahmet İnam Ocak 2000, 297 Sayfa Bu tezde ussallığın doğasını, dünya ve bilim alanında dahi düşünürlerce ileri sürülen değişik iddiaların ardındaki çeşitli etkenleri, epistemik bir bakış açısı ile belirlemeye çalışıyorum. Ayrıca tutarlı bir ussallık izahı öneriyorum. Birinci bölüm, ussallık durumunu çözümler ve 'temel ussallık' adı altında işler. Bu başlangıçta var olan ussallık, bir 'tür' görevi olmasından dolayı, insan türünün yaşamını sürmesinde en büyük etken gözükür. Bu düzeydeki ussallık değerlendirmesel veya ölçütsel değildir. İkinci bölüm, bilhassa bilimdeki ussallık sorununa eğilir ve türlerini inceler. Bu tür ussallık, 'bağlamsallık' ve 'zamansallık' tan ayrı düşünülemez. Temel ussallığın aksine bu ussallık bilhassa zamansaldır ve standartlara sahiptir ki bundan dolayı tik awndurumsal ussallıklar olarak adlandırılan farklı çevreleri var sayar. Tezim izin III., IV. ve V. Bölümleri, bilimdeki ussallığın sorunlarına ayrılır. Altıncı bölüm olan Öneri kısmında, 'methodism'in yetersiz konumundan uzak durarak, 'particularism 'e hususi vurguyla birlikte, ussallığın belli yönlerini yorumluyorum. Sonuç kısmında ise, aşırı psikolojizme veya katı sosyolojizme karşı, ussallığın 'epistemik' bir savunusu ileri sürülür. Sonuç olarak,her nasılsa 'Temel ussallık', bilimsel olanın da dahil olduğu bütün ussallıkların temeli olarak iş görür. Gerçekte, bilimin ussallığı, dünya ile ilgi kurmanın bir şeklidir. Görüşümüzde temel ussallık, 'monistik' yönü gösterirken, durumsal ussallıklar, kaçınılmaz olarak 'çok(çu)luğa' gönderme yapmaktadır. Bilimlerdeki ussallık temelinin daha belirgin kılınabilmesi için epistemic yaklaşımın daha kapsamlı bir sistemine ihtiyaç duyulacağı aşikar olmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ussallık, Bilimin Ussallığı, Nesnellik, Doğruluk. İlerleme, Epistemoloji. VI