Investigating preschoolers' self-care behaviors: Teacher and parent reports
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF NAZ ALTAŞ
Danışman: HASİBE ÖZLEN DEMİRCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı çocukların özbakım davranışlarına ilişkin öğretmen ve veli inançlarını çocuk (yaş, cinsiyet, kardeşe sahip olma), veli (sosyoekonomik seviye) ve öğretmenle (deneyim yılı) ilgili özellikleri göz önünde bulundurarak incelemek; özbakım gelişimine yönelik uygulamaları öğretmen ve veli raporları üzerinden incelemek; bu inanç ve raporları karşılaştırmaktır. Araştırmada, açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Veriler Ankara'nın merkez ilçelerindeki devlet okullarında öğretmenlik yapan 208 okul öncesi öğretmeninden ve çocuğu bu öğretmenlerin sınıfında eğitim gören 531 veliden toplanmıştır. Nicel veriler "küçük çocukların özbakım davranışlarına ilişkin inançlar anketi" ve "demografik bilgi formu" ile toplanmıştır. Anketi cevaplayanlardan, gönüllü 10 okul öncesi öğretmeni ve 11 veli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, öğretmenler, gözlemlerinde yaşa göre büyük değişimler olmamasına karşın çocuklar büyüdükçe özbakım davranışlarının geliştiğine inanmaktadır. Benzer inanca sahip olan velilerin bazı davranışlara ilişkin gözlemleri çocukların yaşlarına göre değişmektedir. Çocukların cinsiyeti göz önünde bulundurulduğunda öğretmen ve veli gözlemlerinde ciddi farklar olmasa da katılımcılar kız çocuklarının daha iyi özbakım becerilerine sahip olduklarına inanmaktadır. Kardeşe sahip olma durumu göz önünde bulundurulduğunda, öğretmenlerin gözlemleri herhangi bir grubun lehine değilken; velilerin gözlemleri bazı davranışlarda kardeş durumuna göre farklılık göstermektedir. Katılımcılar çocuğun kardeşinin olmasının özbakım davranışlarını olumlu yönde etkilediğine inanmaktadır. Ayrıca, öğretmen gözlemlerine göre çocukların özbakım davranışları SES'e göre değişmezken, velilerin bazı davranışlara ilişkin gözlemleri SES'e göre değişiklik göstermiştir. Katılımcılar SES'in özbakıma etkisi konusunda farklı inançlara sahiplerdir. Deneyim yılına göre, "tehlike ve kazalardan korunma" davranışlarının gözlemi sistematik olarak artmıştır. Ek olarak, özbakım becerilerinin desteklenmesine ilişkin uygulamalarda birtakım sorunlarla karşılaşılmaktadır. Katılımcıların uygulamaları olumsuz yönde etkileyen faktörler hakkındaki inançları benzerdir.