Geology and Structural Control on the Çatalçam (Manisa, Western Türkiye) Mineralization
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Hilal Ergili
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nuretdin Kaymakcı
Eş Danışman: Ali İmer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çatalçam Zn-Pb-Au cevherleşmesi Türkiye'nin batısında Sakarya Zonu'nun batı kesiminde yer almaktadır. Sakarya Zonu, verimli maden yatakları sağlayan Laurasia ve Gondwana'nın yakınlaşması sonucu Geç Kretase'den Geç Miyosen'e kadar var olan magmatizmanın etkilediği kesimleri içermektedir. Tektonik olarak Çatalçam, doğu ve batı sınırları kesin olarak belirlenemeyen KKD-GGB yönlü İzmir-Balıkesir Transfer Zonu'nun (IBTZ) batısında yer alır. Çalışma alanında tespit edilen altı birim bulunmaktadır; bu birimler Karakaya Kompleksi, Soma Formasyonu, Terziler Granodiyoriti, Yuntdağ Volkanitleri, Çatalçam Diyoriti ve genellikle cevher içeren damarların çoğuyla aynı doğrultuda olan bazaltik andezit dayklarıdır. Çatalçam Pb-Zn-Au cevherleşmesi Miyosen (17 My) volkanik ve subvolkanik litolojilerde yer alan kuvars-barit-karbonat-sülfit damarları boyunca meydana gelir. Fay yüzeyleri ve damar yüzeylenmeleri yüzey jeokimyasal anormallikleri ile doğru ilişkilidir. Jeokimya sonuçları, çalışma alanının batısında Pb-Zn cevherleşmesine Au cevherleşmesinin eşlik ettiğini, doğusunda ise Pb-Zn anomalisinin hakim olduğunu göstermektedir. Bu fark iki ana fay bölümünün kontrolü ile açıklanmaktadır. Bunlardan ilki, yönelimi IBTZ'nin genel yönelimine karşılık gelen, sondaj verilerinde 100 m'lik düşey ötelenme olarak gözlenen, alanın batıya doğru çökmesine ve doğu bloğunun aşınmasına neden olan batıya eğimli normal P318 fayıdır. Diğeri ise batı sektörü boyunca haritalanan P2 fayıdır. Çatalçam'daki Pb-Zn-Au cevherleşmesine esas olarak volkanik yan kayaçlardaki yaygın arjilik alterasyon eşlik etmekte olup, baskın olarak kuvars-illit-simektit ve değişen miktarlarda klorit ve karbonat bulunmaktadır. Cevherli seviyelerin altında arjilik alterasyon derinlik arttıkça önce kuvars serisite, daha sonra potasik alterasyona geçer. Mineralize damarlar ve breşler değişken miktarlarda pirit, sfalerit, galen, kalkopirit, tetrahedrit ve nadir doğal altın içerir. Baz metallerin bolluğu, Mn-karbonatların varlığı ve cevher topluluğu, Çatalçam'ın zayıf mineralize porfiri Cu cevherleşmesinin altında yatan bir ara sülfidasyon epitermal sistemi olduğunu göstermektedir. Bu cevherleşme tarzı, IBTZ içinde ve çevresinde, genellikle düşük sülfidasyonlu epitermal tarzda olan, bilinen tüm altın bakımından zengin sistemlerden farklıdır.