Understanding urban accessibility of persons with reduced mobility: Analysis of legal, spatial, societal, and administrative barriers
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CİHAN ERÇETİN
Danışman: ELA BABALIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erişilebilirlik herkes için bir haktır. Kentsel hizmetlere erişebilmek için, kent mekanının tüm bileşenleriyle olası her kensel ulaşım güzergahı tüm engellerden arınmış olması gerekir. Belirtilen engeller yasal çerçeve, kentsel alan, toplumsal durum ve yönetim ile ilgili engellerdir. Bu açıdan erişim hakkı, erişilebilirliğin önündeki engelleri anlamak için başlangıç noktası olarak geniş kapsamlı bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Teorik çerçeve, kapsayıcı erişilebilirliği hareket kısıtlılığı olan bireyler için bir zincir olarak ele alarak, Kent Hakkı ve bağımsız hareketlilik aracılığıyla erişilebilirliğin birbiriyle ilişkili olduğunu vurgulamaktadır. Ancak uygulamada, erişilebilirlik kuralları iyi tanımlanmış olsa bile, erişilebilirliğin mekansal, toplumsal ve idari engelleri içeren çok önemli bir sorun olduğu açıktır. Bu araştırma, erişilebilirlik kavramını sorgularken öncelikle bu engelleri anlamakla başlamaktadır. Ayrıca, Türkiye'deki mevcut araştırmaların, sosyo-demografik durumun ve yasal çerçevenin analizi, araştırılması ve eleştirel olarak tartışılması gereken bir boşluk olduğunu ortaya koymaktadır. Hangi bakış açılarıyla ve hangi felsefi yaklaşımlarla konunun ele alındığı araştırmanın dayanak noktasını oluşturmaktadır. Tez kapsamında araştırmacı bakış açısıyla gerçekleştirilen yasal analiz, mekansal alan çalışması yoluyla elde edilen analizler ve odak grup toplantıları aracılığıyla kullanıcı bakış açısıyla yapılan edinimler araştırma metodolojisinin kökenini oluşturmaktadır. Tezin üç araştırma yöntemi bulunmaktadır. Bunlar mevcut durum araştırması, alan çalışması araştırması ve odak grup tartışmalarıdır. Temel araştırma sorusu 'Erişilebilirliğin birbiriyle bağlantılı süreçler olarak yasal, mekansal, toplumsal ve idari yönleri Türkiye'de hareket kısıtlılığı olan bireylerin erişim haklarını kullanmalarını kısıtlayan engeller nasıl yaratıyor?' ve ana hipotez ise 'Erişim hakkı herkes için bir haktır ve erişilebilir entlere sahip olmanın yolu, birbiriyle ilişkili dört yönü içeren kapsamlı bir erişilebilirlik çerçevesi sağlandığı sürece mümkündür: yasal, mekansal, toplumsal ve idari.' Araştırmanın sonunda, Türkiye için kapsamlı bir kentsel politika ve kurallar çerçeve ortaya çıkmaktadır. Ancak erişim hakkının önünde önemli mekansal, toplumsal ve idari engeller bulunmaktadır. Bu araştırma, belirtilen engelleri anlayarak mevcuttaki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında yalnızca yasal ve/veya mekansal olana odaklanan engeller değil, birbirine bağlı yasal, mekansal, toplumsal ve idari yönlerden oluşan erişilebilirlik engellerinin araştırılması amaçlanmaktadır.