Predictive role of hardiness on psychological symtomatology of university students experienced earthquake


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MİTHAT DURAK

Danışman: FARUK GENÇÖZ

Özet:

DEPREM YAŞAMIŞ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PSİKOLOJİK BELİRTİLERİNİ YORDAMADA PSİKOLOJİK DAYANIKLILIĞIN ROLÜ Durak, Mithat Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Faruk Gençöz Haziran 2002, 112 sayfa Bu çalışma, psikolojik belirtileri yordamada stresin ve strese karşı direnç sağlayan kişilik özelliklerinin etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, Türk örnekleminde Psikolojik Dayanıklılık ölçeğinin (PVS III-R) psikometrik özellikleri test edilmiştir. Psikolojik belirtileri yordamada; psikolojik dayanıklılığın, algılanan sosyal desteğin ve baş etme stillerinin etkisi deprem deneyimine sahip ve deprem yaşamamış üniversite öğrencilerinde araştırılmıştır. Çalışmaya, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nden ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nden toplam 380 öğrenci katılmıştır. Deneklere; Üniversite Öğrencilerine Yönelik Yaşam Olayları ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Stresle Başetme Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Psikolojik Dayanıklılık ölçeği için iç tutarlılık katsayısı ve yapı geçerliliği tatmin edici olmakla beraber ölçeğin orijinal faktöryapısı elde edilmemiştir. Çokyönlü Regresyon Analizi sonuçlan, kişilik özelliklerinin psikolojik "belirtileri yordamadaki etkisini ve psikolojik dayanıklılığın stres ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide arabulucu rolünü doğrulamıştır. Psikolojik dayanıklılık, deprem deneyimine sahip olmayan öğrenciler için stres düzeyinin ve diğer kişilik özelliklerinin ötesinde psikolojik belirtileri anlamlı olarak açıklama gücüne sahiptir. Diğer taraftan, duygu odaklı baş etme ve algılanan sosyal destek deprem deneyimine sahip öğrencilerde diğer değişkenlerin ötesinde belirtileri açıklama gücüne sahiptir. Çalışmanın bulguları, psikolojik dayanıklılığın psikopatolojiyi yordamadaki önemine işaret etmekle beraber travmaya maruz kalan kişilerde psikolojik belirtileri açıklamada duygu odaklı baş etme ve algılanan sosyal destek kadar etkili olmadığını göstermektedir. Bulgular teorik ve metodolojik açıdan tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları ele alınmış ve ileriye dönük çalışmalar için önenirlerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek, baş etme stilleri, problem odaklı başa çıkma, duygu odaklı başa çıkma, stres, deprem deneyimi, psikolojik belirtiler, üniversite Öğrencileri