Nominalization and argument structure: An experiment with the NOMLEX database
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MELİS KIZILDEMİR
Danışman: HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada geçişli anlamlarında kullanılan fiillerden üretilen olay adlaştırmalarının sözdizimsel yapılarını tahmin etmek için bir yöntem sunulmaktadır. Çalışmada veri odaklı bir yaklaşım kullanmakta ve önceden eğitilmiş derin öğrenme modellerine ince ayar yapılmaktadır. Problem 15 sınıflı bir çok etiketli sınıflandırma işi olarak tanımlanmış ve sınıfların yaratılmasında NOMLEX kullanılmıştır. Önceden eğitilmiş derin öğrenme modellerinin bilgilerinden yararlanabilmek için modellerin ince ayarlamalarında korporada bulunan ve olay adlaştırmalarının üretildiği fiileri barındıran cümleler kullanılmıştır. Bunun bir sonucu olarak fiillerin seçici tercihleri modellere dolaylı bir şekilde sağlanmıştır. Fiillerin geçişli anlamlarında kullanıldığı cümlelerin korporadan filtrelenmesinde EasyCCG CCG ayrıştırıcı kullanılmıştır. DeBERTa tabanlı model örnek temelli doğrulukta %66.4 ve örnek temelli F1 puanında %77.9 performans göstermiş, RoBERTa tabanlı model sınıf temelli F1 puanında %75.0 performans göstermiştir. Modeller sınıflar üzerinde değerlendirildiğinde 15 sınıfın 10'unda en az bir model F1 puanında referanstan daha iyi performans göstermiştir. Sadece iyelik belirteci bulunan olay adlaştırmalarının sözdizimleri, öznenin iyelik belirteci posizyonunda bulunduğu olay adlaştırmalarının sözdizimlerinin 3'te 2'si ve öznenin niteleyici pozisyonda bulunduğu olay adlaştırmalarının sözdizimlerinin 3'te 2'si başarısız olarak öğrenilen sınıflar arasındadır. Bir argümanın sözdizimsel bir pozisyonda bulunmasına sebep olan faktörlerin argümana, söz konusu pozisyona ve diğer pozisyonlarda bulunan diğer argümanlara bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Sunulan yöntem bu faktörleri çeşitli derecelerde öğrenmiştir.