A framework for identifying and assessing values attributed by stakeholders as a basis for conservation process: The case of Hazzopulo Passage, İstanbul
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NAZ YILDIZ
Danışman: Pınar Aykaç Leıdholm
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültürel mirasın koruma süreçlerinde çoğunlukla yapının malzemesi, strüktürel sistemi, durumu ve bozulmaları gibi sadece fiziksel özellikleri göz önünde bulundurulur. Yapının geçmiş ve gelecek arasındaki bağını ve bütünlüğünü aktaran değerleri ise geri planda kalır. Dolayısıyla, kültürel miras alanları anlamlarını ve çağrışımlarını kaybeder ve bize mekânın geçmişini ve mirasın anlamını hatırlatmakta yetersiz kalırlar. Pratikte ise koruma kararları alınırken genelde uzman/mimar değerlerine önem verilir. Kültürel miras alanlarınn koruma sürecine farklı paydaşlar genellikle dahil edilmez ya da sadece teorik anlamda dahil edilirler. Aslında kültürel miras nasıl tüm topluma aitse, kültürel mirasın geleceği hakkında söz söyleme hakkı da tüm toplumlara ait olmalıdır. Paydaşlar sayısız şekilde mirasa değer atfedebilirler. Bu sebeple değerler birbirinden farklı ve bazen birbirleriyle çelişkili olacaktır. Bu sebeple koruma kararlarının temelini oluşturan değer değerlendirmesi aşaması ve bu aşamanın yönetim süreci çok önemlidir. Bazı değerler korunurken, diğer değerler ihmal edilmemelidir. Bu sebeple bu tez miras alanlarının anlamlarını ve değerlerini geleceğe taşımak ve paydaşların atfettikleri değerleri sistematik ve demokratik bir şekilde yönetmek için bir değer değerlendirmesi matriksi geliştirmiştir. Bu tez, kültürel mirası koruma projelerinin sürecine temel olarak kullanıcılarının ve uzman/mimarın atfettiği değerlerin belirlenmesini ve değerlendirilmesini hem İstiklâl Caddesi'nin günlük yaşantısında hem de İstanbul'un kolektif hafızasında önemli rol oynayan Hazzopulo Pasajı örneği üzerinden tartışır. Bu doğrultuda Hazzopulo Pasajı'nın tarihi ve kültürel bağlamı, güncel bağlamı ve sosyal bağlamı mimarın gözlemleri ve pasajın kiracıları ile yapılan derinlemesine görüşmeler ile anlaşılmıştır. Daha sonra, bu üç ana başlık ile ortaya çıkan fiziksel özellikler tez için geliştirilen Heritage Value Matrix'e yerleştirilirmiştir ve pasajın miras değerleri tanımlanmıştır. Bu matris sayesinde pasajın değerlerinin fiziksel yansımaları değerlendirilmiştir. Bu değer matrisi Hazzopulo Pasajı'nın değerlerini anlayarak, analiz ederek ve yorumlayarak koruma sürecinin temelini oluşturacak bir çerçeve ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Kültürel Miras Değerleri, Değer Temelli Koruma, Paydaşlar Tarafından Atfedilen Değerler, Değer Değerlendirmesi Matrisi, Mimari Koruma Süreci