Discursive and spatial anatomy of alternative living models: Architectural utopias within housing discourse

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZÜM DÜLGEROĞLU

Danışman: İnci Basa

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Konut, içinde bulunduğu toplumun sosyal-kültürel yapısı ile şekillenen mikro ölçekli bir form ve mekân organizasyonudur. Var oluşundan bu yana temel işlevi, insanı fiziksel etkilerden korumak olan konut, toplumun davranış ve düşünce sistemlerinin değişmesiyle ve çeşitlenmesiyle farklı işlevler kazanmış ve dönüşümlere uğramıştır. Zamanla sabit bir barınak olmaktan çıkarak, sosyal-organizasyonel sistemlerin karmaşık hiyerarşisinin bir parçası haline gelmiştir. Ancak toplumun sosyal-organizasyonel yapısı durağan değildir ve zamanla değişmeye devam eder; bunun sonucunda ise alternatif yaşam modelleri ortaya çıkar. Zamanla değişen, çeşitlenen sosyal-kültürel yapının ve nesillerin mekânsal ihtiyaçları ve konuta dair beklentileri de dolayısıyla farklıdır. Bu durum, konutu ele alış biçimini yeniden gözden geçirmeyi ve hatta alışılmadık bir şekilde yeniden tasarlamayı gerektirir. Bu bağlamda ütopyalar, tasvir ettikleri ideal yaşam biçimleri ile ilham verici bir role sahiptirler ve alternatif konut tasarımlarını kurgularken başvurulan kıymetli birer kaynaktırlar. Bu tartışmalar çerçevesinde ele alınan tez, alternatif konut tasarımlarını, ütopyalar üzerinden konut söyleminin analiz edilmesini ve mevcut tartışmalara katkıda bulunmak için teorik ve uzamsal çözümlerin keşfedilmesini amaçlamaktadır. Bu nedenle, konut ve ütopyalar arasındaki teorik süperpoze ilişkiyi incelemek üzere 19, 20 ve 21. yüzyılları kapsayan bir tartışma haritası oluşturur.