Jansen planını yeniden okumak: erken dönem cumhuriyetçi modernite projesi ve insan doğa ilişkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Güvenç Karamustafa

Danışman: GÜVEN ARİF SARGIN

Özet:

Bu tezin amacı erken dönem cumhuriyetçi modemite projesi ile, Ankara için hazırlanmış olan Jansen Planı arasındaki ilişkiyi çevresel boyutlarıyla ortaya koymaktır. Bu noktadan hareketle belirli bir tarihsel perspektif içinde modemite projesi fikri kurumsal içeriği ve insan doğa ilişkisi doğrultusunda ortaya konacaktır. Modemite projesi geç Rönesans Avrupa'sında temellenmiş ve günümüze kadar sürekli gelişim göstermiştir. Bu proje Avrupa uluslarının yeni türden rasyonel kurumlarla kurduğu sosyal ilişki süreçlerini içerir. Daha da önemlisi bu Batılı proje, evrensel değerleriyle zaman içerisinde bütün dünya uluslarını da etkilemiştir: Türkiye'de bunlardan biridir. Bizim çalışmamız için önemli olan, bu projenin aynı zamanda yeni bir doğa ve toplum anlayışına sahip olmasıdır. Ve bu anlayış özellikle kentsel ölçekte bazı önemli çevresel dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Bize göre Jansen'in fikirleri de Kemalist devrimlerin ışığı altında Ankara'nın mütevazı bir ortaçağ kasabasından, modem bir başkente dönüşmesini önermiştir. Anahtar Kelimeler: Modemite projesi, doğa, çevre, sosyal ajanda, Kemalist Fbfotrnlâr, Jansen, Ankara.