The conceptualization of a new semiological/semiotic model for the understanding of the matters of the causality and the meaningfulness in/of the built environment
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EBRU EREN
Danışman: MEHMET ADNAN BARLAS
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentsel mekanlardan ve mimarilerden oluşan yapılı çevre, bu çevrede yaşayan bütün sosyal bireylerin davranışlarını, duygularını ve düşüncelerini, ve deneyimlerini, bu bireylerin günlük yaşamları açısından oldukça önemli olan ifade edici, çağrışımsal, ve hatta derin psikolojik anlamları barındıran her türlü kentsel ve mimari şeyleriyle, yani, nesnesiyle, mekanıyla ve bileşenleriyle ortaya koyar. Bu nedenle, her biri sembollerle, dolayısıyla arke(i)tiplerlerle ve arke(i)tipsel içeriklerle, ilişkili birer işaret olarak düşünülebilir. Başka bir deyişle, herhangi biri, hem bir gösterge yapısı hem de derin bir yapı olarak ele alınabilir. Bu bakımdan yapılı bir çevre, hem işaret çalışmaları, özellikle iki başlıcası, Ferdinand de Saussure'un Semioyoloji'si ve Charles Sanders Peirce'nin Semiyotik'i, hem de derinlik psikolojisi alanındaki çalışmalar, örneğin, Carl Gustav Jung'un Analitik Psikoloji'si, yoluyla incelenebilir. Böylece, sadece herhangi bir kentsel ve mimari yapılı çevreyi fiziksel, mekansal, sosyal, kültürel ve tarihi yönleriyle değil, toplumları da tartışmak mümkün olabilir. Ancak, günümüzdeki göstergebilimsel yaklaşımların bu bağlamda yetersiz oldukları görülmektedir çünkü hiç biri kendi çalışmalarını derinlik psikolojisi ile birlikte yürütmemektedir. Bu, hem insan davranışlarının ve deneyimlerinin nedenselliği meselesini hem de yapılı bir çevrenin bu çevredeki bireysel ve toplumsal yaşamların anlamlılığı meselesini ele alan kentsel ve mimari göstergebiliminin derin (/derinlik) psikolojik zemininin eksikliğini belirtir. Bu eksikliği bir problem olarak tanımlayarak ve bu meseleleri göz önünde bulundurarak, bu tez, bir metoda, yani, kentsel ve mimari bakış açıları için, arke(i)tiplerin, bu konuda böyle bir zemin oluşturacağını varsayarak, göstergebilime katkılarını ve entegrasyonlarını sağlamayı hedefleyen kavramsal bir model geliştirme yoluna, dayanan bir çözüme, odaklanır. Sonuç olarak tez, nihayetinde, yapılı çevre ile ilgli konulara dayanan kentsel ve mimari teoriler için kullanılabilinecek derin (/derinlik) psikolojik bir zemine sahip yeni bir yaklaşımı işaret çalışmalarına sunar.