Spectroscopic analysis of the livers in rainbow trout (oncorhynchus mykiss) exposed to nonylphenol
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÜLGÜN ÇAKMAK
Danışman: İNCİ ZEHRA TOGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:öz NONYLPHENOLE MARUZ BIRAKILMIŞ GÖKKUŞAĞI ALABALIĞI KARACİĞERİNİN SPEKTROSKOPİK ANALİZİ Çakmak, Gülgün Yüksek Lisans, Biyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Feride Severcan Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İnci Togan Haziran 2001, 77 sayfa Nonilfenol (NP), deterjanlar, herbisit, pestisit, boyalar ve kozmetiklerin üretiminde yaygın olarak kullanılan alkilfenol etoksilatlara ait nonilfenol etoksilatların bir biyolojik parçalanma ürünüdür. Alkilfenol etoksilatlar çevredeki hormonal dengeyi bozan maddelerden önemli bir gruptur. Önceki çalışmalarda, hormonal dengeyi bozucu bir madde olarak NP'ün estrojenik etkisinin yanında kanserojenik ve toksik etkilerinin de olduğu gösterilmiştir. Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) yaygın olarak tüketilen bir balıktır ve NP tatlı sularda en fazla bulunan bir alkilfenol etoksilat türevidir. Karaciğer toksik maddelerin detoksifikasyonunda önemli bir role sahip olduğundan ve dişi balıklara özgü bir protein olan vitellojenin sentezinde roloynadığından, bu çalışmada, NP'ün Gökkuşağı alabalığı karaciğeri üzerindeki etkileri Kızıl ötesi Spektroskopisi kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca NP ile estrojenin etkilerini karşılaştırabilmek için 17-p Estradiol' e (omurgalılardaki doğal estrojene) tabii tutulan balık karaciğerleri de incelenmiştir. Kızıl Ötesi Spektroskopisi sonuçlan kontrol ve NP' e maruz bırakılmış balık dokuları arasında moleküler düzeyde önemli farklılıklar olduğunu göstermiştir. NP'e maruz bırakılmış karaciğerdeki glikojen miktarında önemli oranda bir azalma ve nükleik asitlerin miktarında bir artma gözlendi; özellikle DNA baskın hale geçti. Ayrıca, nükleik asitlerin fosfodiester gruplarına büyük oranda hidrojen bağlanması oldu. Yağ asitlerinin, özellikle doymamış yağ asitlerinin miktarının önemli oranda artması ve hücre zarının yapısının ve geçirgenliğinin NP tarafından değiştirilmesi NP'ün toksik etkisinden kaynaklanmış olabilir. Bunun yanında NP'e maruz bırakılmış dokulardaki moleküllerde gözlenen açılma da NP'ün toksik etkisinin bir sonucu olabilir. NP'e maruz bırakılmış dokularda protein sentezinin artması NP'ün estrojenik etkisinin bir sonucu olarak değerlendirilebilir. Bu bulgu ayrıca estrojene maruz bırakılmış balık karaciğerinin NP'e maruz bırakılmışla çok benzer spektral özellikler göstermesi ile de desteklenmektedir. Sonuç olarak, Kızıl Öresi Spektroskopisi NP'ün karaciğerde meydana getirdiği metabolik, yapısal, ve konformosyonal değişiklikleri hızlı bir şekilde incelemek ve bu sonuçlan biyokimyasal ve fizyolojik bulgularla birleştirmek için kullanışlı bir araç gibi görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Nonilfenol, Gökkuşağı Alabalığı, Karaciğer, Kızıl Ötesi Spektroskopisi VI