An exploration on how hegemony exercises through urban space​​


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DENİZ KİMYON TUNA

Danışman: HÜSEYİN ÇAĞATAY KESKİNOK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hegemonik işleyişler açık ve/veya örtülü biçimde gündelik hayat içerisinde örülmektedir. Kapitalist kentsel mekan organizasyonu içerisinde gündelik pratikler memnuniyetle ya da zorlukla gerçekleşirken özü itibariyle mekana, iktidara and sınıf ilişkilerine ilişkin bir kavrayışı üretmekte ve/ya bu kavrayışın bir ürünü olmaktadırlar. Gündelik hayatın müphemliği ve karmaşıklığı içerisinde, kentte yaşayanlar sermaye çıkarlarını sağlayan hâkim düzene yönelik rıza ürettikleri veya direnç gösterdikleri zamansal ve mekânsal olarak yeniden üretilen siyasi kavrayışlara sahip olurlar. Bu çalışma da kentsel mekanla (yeniden) üretilen, çeşitli, birbiriyle eklemlenen, amaçlı ve amaçsız biçimlerde, farklı bağlamlarda ve çok ölçekli olarak gerçekleşen hegemonik işleyiş dinamiklerini incelemektedir. Gramsci ve Lefebvreye dayanan kuramsal bir çerçeveyle, hegemonyanın mekanın üretimi ile nasıl üretildiğine odaklanılan bu çalışmada mekansal biçimler, süreçler ve ilişkiler temelinde yeni bir kavramsal çerçeve çizilmektedir. Çalışma, i) mekanla ilgili ilişkiler ve süreçlerle işleyen hegemonya ve ii) mekansal biçimler ve süreçlerle işleyen hegemonya, şeklinde birbiriyle ilişkili iki veçheli mekansal hegemonya işleyişi olduğunu öne sürmektedir. Son dönem Türkiye'deki mekansal hegemonya işleyişinin geniş kaynağını ve araçlarını göstermeyi amaçlayan bu çalışma, niteliksel araştırma yollarını kullanarak genel olarak belgelere dayalı çalışmalara ve Ankarada yapılan etnografik bir saha çalışması denemesinin sonuçlarına dayanarak keşfedici bir araştırma yapmaktadır. Çalışmanın hedefi hegemonik işleyişleri anlamayı amaçlayan kavramsal anlayışları geliştirmek, yöntemsel olasılıkları ve sınırlılıkları açıklamak ve olası araştırma konularını ortaya koymaktır. Anahtar Kelimeler: Mekansal Olarak Hegemonya İşleyişi, Hegemonya, Egemenlik ve Tabiiyet, Mekan ve İktidar İlişkileri, Sınıf Çıkarının Kavranması