Opportunities to learn algebraic thinking afforded by the tasks in mathematics textbooks for grades 3 to 5 in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GÜLÜMDEN AKTÜRK
Danışman: Ayhan Kürşat Erbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de ilkokul (3.-5. sınıflar) matematik ders kitaplarındaki görevlerin cebirsel düşünmeyi öğrenme fırsatları açısından araştırmaktır. Görevlerin incelenmesi, erken sınıflarda cebirsel düşünmenin beş büyük fikri ve iddiaları kapsamında gerçekleştirilmiştir. Her bir iddia ilkokul öğrencilerinin cebirsel düşünme yeteneklerini geliştirmek için sunulması gereken öğrenme fırsatlarını temsil etmektedir. Görevler bu iddialar açısından incelenirken çözülmüş olanlar (çalışılmış örnekler) ve hala çözülmesi gerekenler (çözülecek olanlar) olarak iki ayrı gruba ayrıldı. Çalışmanın bulguları, ilkokul matematik ders kitaplarının cebirsel düşünme alanında sunduğu öğrenme fırsatlarına açıklık getirdi. Ders kitaplarındaki görevlerin toplam %6.3'ü cebirsel düşünmeyi sağlamaktadır. Cebirsel düşünme fikirleri üçüncü sınıftan beşinci sınıfa kadar şu şekilde dağılmaktadır: %31.0, %34.1, %34.9. Ders kitaplarının, en fazla %38.9 oranıyla eşdeğerlik, eşitsizlikler ve denklemler ile ilgili olan cebirsel düşünme fikri için ve %34.1 oranıyla ikinci olarak da fonksiyonel düşünme için öğrenme fırsatı sunduğu gözlemlenmiştir. Ders kitaplarında beklenen iddiaların sadece %50'si ders kitaplarında tespit edildi. Bulgular, ders kitaplarının ilkokul öğrencileri için beklenen cebirsel öğrenme fırsatlarının sadece yarısını sağladığını göstermektedir. Çalışmanın bulguları, cebirsel düşünmenin gelişimini teşvik eden ve bu alanda öğrenme fırsatları sağlayan görevler oluşturma ihtiyacını vurguladıkları için ders kitabı yazarları, müfredat geliştiriciler ve eğitimciler için önemli bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın bulguları aynı zamanda uluslararası topluma Türkiye'deki ilköğretim matematik ders kitapları hakkında bilgi vermektedir.