The reaction of ferrocenyl chromium carbene complex with cyclobutenediones
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BARIŞ YÜCEL
Danışman: METİN ZORA
Özet:oz FERROSENIL KROM KARBEN KOMPLEKSİNİN SİKLOBÜTENDİON TÜREVLERİYLE OLAN TEPKİMESİ YÜCEL BARIŞ Yüksek Lisans, Kimya Bölümü Tez Yöneticisi: Prof.Dr. Bekir Peynircioğlu Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Metin Zora Ocak 2002, 106 sayfa Ferrosen türevlerinin ferrosenyum tuzları gibi bazı yükseltgenmiş hâllerinin antitumor aktivite özelliklerinin bulunmasından sonra, yapılarında ferrosen birimi içeren maddelerin sentezi son yıllarda büyük önem kazanmıştır. Bu amaçla ferrosenil krom karben kompleksinin 3-siklobuten- 1,2-dion türevleriyle tepkimeleri araştırılmış ve bu tepkimelerin inzersiyon ürünleri olan ferrosenil sübstitüe 4-siklopenten-l,3-dion ve/veya 5- alkilidenfuranon türevlerini oluşturduğu bulunmuştur. Bazı örneklerde bu iki ana inzersiyon ürününe ek olarak, değişen miktarlarda, bu ürünlerin kısmî indirgenmiş formlarının da oluştuğu gözlenmiştir. Ayrıca, bazı tepkimelerdeferrosenil krom karben kompleksinin termal düzenlenme ürünü olan asetilferrosen ve tepkime esnasında karben kompleksinin çeşitli krom içeren yapılarla etkileşimi sonucunda oluşan yükseltgenme ürünü ferrosen- karboksilik asit metil esteri yan ürün olarak gözlenmiştir. Siklopentendion oluşumu için ferrosenil krom karben kompleksinin dion'a oksidatif katılımını takiben sırasıyla karben inzersiyonunu ve redüktif eliminasyonu içeren bir mekanizma önerilmiştir. Alkilidenfuranon türevlerinin ise karben inzersiyon ürününden metalin ayrılması ve oluşan ara üründeki enolatm asilyum iyonuna intramoleküler nükleofilik katılması sonucu meydana geldiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Ferrosenil krom karben kompleksi, Fischer karben kompleksleri, siklobutendion, siklopentendion, alkilidenfuranon, metil ferrosenoat, karben inzersiyonu vı