Predicting psychological well-being of the Turkish unemployed: the role of self-esteem, negative mood, and job search motivation
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Nilgün Yılmaz
Danışman: REYHAN BİLGİÇ
Özet:oz TURK İŞSİZLERİN RUHSAL SAĞLIĞINI YORDAMA: ÖZSAYGI, NEGATİF DUYGU DURUM VE İŞ ARAMA MOTİVASYONUNUN ROLÜ Yılmaz, Nilgün Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Reyhan Bilgiç Eylül 2002, 113 sayfa Bir çok sanayi ülkesinde yaşanan sorunlardan birisi olan işsizlik, bir toplumun yaşayabileceği, çok önemli ekonomik, sosyal ve psikolojik boyutları olan bir problemdir. Bu bakımdan, ekonomistler ve sosyologların yanısıra psikologların da önemli araştırma konulan arasındadır. Literatüre bakıldığında işsizlik ve psikolojik etkileri konusunda, dört özel ve dört genel kuramdan yola çıkıldığı görülmektedir. Bu teorilerin ortak noktası; işsizlik ve psikolojik sonuçlan arasındaki ilişkiye neden olan etkenleri incelemektir. Ancak literatürde işsiz bireylerin ruhsal sağlığını etkileyen temel mekanizmalar çok açık değildir. Bu araştımanın temel amacı işsiz kişilerin ruhsal sağlığını yordayan temel faktörleri ortaya çıkarmaktır. Literatür doğrultusunda benlik saygısı, olumsuz duygudurum ve iş arama motivasyonunun işsiz kişilerin ruhsal sağlığını yordamada en belirleyici faktörler olacağı öngörülmüştür. İkinci olarak, işsiz kişilerin benliksaygısı, olumsuz duygudurum ve iş arama motivasyonunu yordayan temel sosyodemografik özellikler ve kişiye özgü tutumlar (işin kişi için anlamı, sosyal destek algısı, işsizliğin atfedildiği durumlar gibi) araştırılmıştır. Bu amaçla, Türkiye İş Kurumuna iş başvurusunda bulunmak üzere gelen dört yüz otuz sekiz işsiz katılımcıya anket uygulanmıştır. Sonuçlar ruhsal sağlığı belirlemede özsaygı ve olumsuz duygudurumun en belirleyici faktörler olduğunu göstermiştir. Ancak, iş arama motivasyonunun ruhsal sağlığı yordamadaki etkisi anlamlı bulunmamıştır. Çalışmanın sonuçları literatür kapsamında tartışılmış ve çalışmanın sınırlılıklarına değinilmiştir. Son olarak bundan sonraki çalışmalar ve de uygulamalar için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İşsizlik, Ruhsal Sağlık, Benlik Saygısı, Olumsuz duygudurum, İş Arama Motivasyonu, İşin Kişi İçin Anlamı, İşsizliğin Atfedildiği Nedenler, Sosyal Destek Algısı. vi