Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Mehmet Efe Özbek
Danışman: AHMET RUMELİ
Özet:öz KÎRLÎ YÜKSEK GERÎLÎM İZOLATÖRLERİNİN ATLAMA PERFORMANSLARININ BİLGİSAYAR DESTEKLİ OLARAK BELİRLENMESİ Özbek, Mehmet Efe Doktora, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet Rumeli Mart 2002, 167 sayfa Kirli bir yüksek gerilim izolatörünün yüzeyi nemlendiğinde, yüzey boyunca kaçak akımlar akmaktadır. Kaçak akımın ısıtıcı etkisi kuru bölgeler oluşturmakta ve bu bölgeler boyunca artan elektrik alan şiddetine bağlı olarak deşarjlar meydana gelmektedir. Bu deşarjlar bazen yayılarak atlamalara ve enerjinin kesilmesine neden olmaktadır. Bu soruna kalıcı çözüm, kirli şartlar altında atlamaya sebep olmayan bir izolatörün tasarımıyla elde edilebilir. Bunu gerçekleştirmek için, kirli bir izolatörün atlama davranışım belirleyecek yöntemler geliştirilmelidir. Bu tez çalışmasında, kirli izolatörlerin atlama davranışlarını analitik olarak belirleyecek yöntemler geliştirilmiş ve bilgisayar programlan yazılmıştır. Bu tez çalışması üç ana safhadan oluşmaktadır: 1. Kirlenme atlaması olayım temsil edecek uygun bir modelin seçilmesi. 2. Problemin matematiksel olarak formüle edilmesi.3. Verilen bir yüksek gerilim izolatörü için dayanım karakteristiklerinin çıkarılması. Uygun bir modelin seçilmesinde ve matematiksel formülasyonda, genel kabul görmüş yaklaşımlar bazı geliştirmeler yapılarak kullanılmıştır. Dayanım karakteristiğinin çıkarılması için, sayısal teknikler kullanılarak, kir tabakasının, kısmi deşarjların tutuşmasından önceki iletkenlik dağılımı hesaplanmış ve yayılmakta olan ark ile seri durumdaki kir tabakası direncinin ark uzunluğuna bağımlılığı belirlenmiştir. Seçilen dokuz tipik izolatörün dayanım karakteristikleri, DC, AC ve darbe gerilimleri için hesaplanarak diğer araştırmacıların elde etmiş oldukları sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: İzolatör, Kirlenme, Ark Yayılımı, Atlama vı