The comprehension and production of counterfactuals by individuals with schizophrenia
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ DİLİ ÖĞRETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF YILMAZ ÇELİK
Danışman: Bilal Kırkıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karşı olgusallar ifadeler (Dersine çalışsaydı sınavı geçerdi) biçim-sözdizimsel, anlamsal ve edimbilimsel önkoşullarının yanı sıra karşı olgusal muhakeme, zihin kuramı, çalışma belleği ve ket vurma gibi bilişsel yetileri de gerektiren karmaşık yapılardır. Karşı olgusalların anlama ve üretme süreçleri tipik gelişim gösteren bireylerde kapsamlı olarak araştırılmış olsa da, klinik popülasyonlarda bu yapıların işlemlenmesine yönelik araştırmalar sınırlıdır. Yürütücü işlev bozuklukları ve dil bozukluğu ile ilişkili bir psikiyatrik durum olan şizofreni, karşı olgusalların incelenmesi için uygun bir bağlam sunmaktadır. Bu çalışma, şizofreni tanısı almış bireylerde Türkçedeki karşı olgusal cümlelerin anlama ve üretme örüntülerini incelemeyi amaçlamıştır. Çalışmaya semptomatik remisyonda olan ve anadili Türkçe olan 40 şizofreni tanılı birey ve 40 sağlıklı birey katılmıştır. Katılımcıların karşı olgusalların anlama örüntülerini anlamak için Doğruluk Değeri Yargı Görevi, üretim becerilerinin ölçümü için ise Diyalog Tamamlama Testi katılımcılara uygulanmıştır. Bulgular, şizofreni grubunun her iki görevde de kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük performans gösterdiğini ve karşı olgusal işlemlemede bir bozulma olduğunu ortaya koymuştur. Ek analizler, şizofreni grubunda karşı olgusal anlama ve üretme performansının eğitim düzeyiyle anlamlı biçimde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, karşı olgusal anlama ve üretme bozukluklarının, şizofreni tanılı bireyler için bilişsel/dilsel rehabilitasyon programlarında temel bir hedef olarak ele alınması gerektiğini, ve eğitimin, bozukluğa eşlik eden dilsel ve bilişsel yetersizlikleri hafifletmedeki potansiyel rolünü ortaya koymaktadır.