Öksüt Au-Cu Yatağının (Kayseri, Orta Anadolu) Alterasyon ve Cevherleşme Yaşı ve Özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Emrecan Yurdakul
Danışman: Ali Imer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Öksüt yüksek-sülfidasyon epitermal altın-bakır yatağı güney-orta Anadolu'da, Geç Miyosen yaşlı Develidağ Volkanik Kompleksi'nin (DVK) içerisinde yer almaktadır. Cevherleşme temel olarak Keltepe ve Güneytepe adlandırılmış iki bölgede, andezit porfiri ile bunu kesen, dik-açılı ve yukarı doğru genişleyen bir diyatrem içerisine yerleşmiş yoğun oksitli breş zonlarında gelişmiştir. Bu breşlerin yerleşimi genelde normal atımın baskın olduğu, dike yakın açılı faylar tarafından kontrol edilmiştir. Cevherli breşlerin merkezinde kalıntı boşuklu-masif silika alterasyonu yer almakta, bu alterasyon yanal ve düşey olarak önce kuvars-alunit, sonrasında kuvars-alunit-kil alterasyonuna geçiş yapmaktadır. Silisli breşler görece yüksek altın tenörleri içerirken kayda değer cevherleşme ayrıca kuvars-alunit-kil alterasyonu içerisinde de gözlenmiştir. Oksitli zonda altın nabit formdadır. Hipojen cevherleşme zonunda ise altın hem nabit halde hem de yoğun miktarda pirit içerisindedir. Bunlara ayrıca daha az miktarda enarjit, markazit, kalkopirit ve tetrahedrit eşlik etmektedir. İki cevherli bölgede de cevherli breşler önce cevhersiz arjilik alterasyon sonrasında ise tipik olarak porfiri sistemlerde gözlemlenen biyotit-manyetit-K-feldspat-anhidrit alterasyonuyla çevrelenmiştir. Ruhsat sahasının batısında ise yer yer kalk-silikat alterasyonu bulunmaktadır. 40Ar/39Ar alunit ve illit yaşları ile U-Pb granat yaşları 5.7 ila 5.5 Ma arasındadır. Buna göre yüksek-sülfidasyon epitermal alterasyon ve cevherleşme DVK'de çarpışma sonrası dönemde, bölgesel D-B yönlü gerilmeyle ilişkili gelişmiş magmatizmayla eş zamanlıdır. Yeni yaş bulgularına göre Öksüt Anadolu'da ve büyük olasılıkla Batı Tetis Metalojenik Kuşağı içerisinde bilinen en genç epitermal Au yatağıdır. Volkanik yapının yüksek topoğrafyası breş zonlarının ileri derecede geçirgen yapısıyla birlikte derinlere uzanan süperjen oksidasyona neden olmuş, buna göre Öksüt cevherleşmesi ekonomiklik kazanmıştır.