Estimation of cost overrun risk in international projects by using fuzzy set theory
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SEDAT HAN
Danışman: İREM DİKMEN TOKER
Özet:ÖZ BULANIK KÜME TEORİSİNİ KULLANARAK ULUSLARARASI PROJELERDEKİ MALİYET AŞIMI RİSKİNİN HESAPLANMASI HAN, Sedat Yüksek Lisans, İnşaat Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. İrem DİKMEN TOKER Nisan 2005, 118 Sayfa Global inşaat piyasasında, çoğu inşaat firması, cazip nitelikteki yeni pazarlardan yararlanarak, karlılıklarını en üst seviyeye çıkarmak ve elverişsiz yurtiçi pazar koşullarına bağımlılığı en alt seviyede tutabilmek amacıyla uluslararası projelere girmeyi istemektedirler. Çok yüksek bir rekabetin yaşandığı global inşaat piyasasında, şirketler en cazip pazarları belirleyerek ve bu pazarlardaki seçilmiş inşaat projelerini kazanabilmek için teklif hazırlama aşamasında olası tüm belirsizlikleri değerlendirmek zorundadırlar. Teklifleri hazırlarken, şirketlerin en önemli kaygısı yeterli bir kar elde etmesine ve aynı zamanda sözleşmeyi kazanabilmesine imkan verecek en üst fiyatı teklif etmektir. Bu durumda kar elde etme yeterliliği, projenin tahmini maliyeti üstüne eklenecek makul bir risk prim hesabı ile büyük oranda bağlantılıdır. İnşaat işlerinin doğası gereği, projeyle, pazar ve ülke şartlarıyla ilişkili olan birçok belirsizlik vardır. Bu yüzden projenin karlılığının çeşitli riskli olayların meydana gelmesiyle değişeceği, bir başka deyişle, proje maliyetlerinin riskli vıolaylara duyarlılığı, teklif verenler tarafından gerçekçi bir biçimde hesaplanmalıdır. Bu çalışmada, teklif verme aşamasında, uluslararası projelerdeki maliyet aşımı riskini hesaplamak için "bulanık küme teorisi" kullanılmıştır. Çalışmanın amacı, gerçekçi bir risk priminin belirlenebilmesi için teklif verenler tarafından maliyet aşımı riskini saptamayı sağlayacak kullanabilir bir metodoloji önermektir. Bulanık risk oranı yaklaşımı, uluslararası inşaat projelerinin karakteristik risklerini hesaba katarak, belirlenen maliyet aşımı risk oranının saptanması için önerilmiştir. Bu amaçla, riskin kaynaklan tanımlanmış ve bir risk modeli, etki şekillendirme metodu kullanılarak ileri sürülmüştür. Bu risk modeline dayanarak bulanık risk ölçme algoritması tanımlanmış ve bulanık risk ölçme hesaplamalarını kolaylıkla uygulamak için bir bilgisayar programı geliştirilmiştir. Bir karar vericinin proje ve ülkeyle ilgili risk faktörlerini belirlemesinden sonra, programın çıktısı, uluslararası projelerdeki maliyet aşımı riskini etkileyecek bütün faktörleri göz önüne alarak bir oran vermektedir. Algoritmanın ve geliştirilmiş bilgisayar programının güvenilirliği gerçek bir inşaat projesine uygulanarak test edilmiştir. Önerilen metodoloji ve karar destekleme aracının, uluslararası piyasalarda teklif verme aşamasında maliyet aşımı riskinin hesaplanması konusunda güvenilirliği kanıtlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Uluslararası İnşaat, Risk Yönetimi, Teklif Verme, Maliyet Aşımı, Bulanık Küme Teorisi vıı