Enhanced coagulation of raw water of Ankara city
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ESRA ATLI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Filiz Bengü Dilek
Eş Danışman: Ülkü Yetiş
Özet:oz ANKARA ŞEHRİNE* HAM SUYUNDA İLERİ KOAGULASYON ÇALIŞMASI ATLI, Esra Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Filiz B. Dilek Ortak Tez Danışmam: Prof. Dr. Ülkü Yetiş Eylül 2002, 105 sayfa Son yıllara kadar içmesuyu arıtımında üzerinde en çok yoğunlaşılan parametreler, suyun içindeki organik, inorganik maddelerin ve patojenik mikroorganizmaların ortamdan uzaklaştırılmasıydı. İnorganik madde giderimi için çöktürme, organik madde giderimi için koagülasyon ve patojenik mikroorganizma giderimi için klorlama yeterli oluyordu. Ancak 19701i yılların sonlarında başlayan araştırmaların bulgularına göre içmesuyu arıtma tesislerinde dezenfektan olarak kullanılan klorun, baraj sularındaki doğal organik maddelerle (DOM) reaksiyona girerek "dezenfeksiyon yan ürünleri (DYÛ)" olarak tanımlanan ve kanserojen oldukları bilinen klorlu-organik bileşiklerin oluşumuna yol açtıkları ortaya çıkmıştır. Bu ürünler arasından en yaygını trihalometan (THM) bileşikleridir. Dünyada gittikçe daha sıkı standartlara yer verilirken, ülkemiz içme suyu standartlarında bu yönde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Arıtma tesislerinde bulanıklığı gidermek için kullanılan kimyasal koagülasyon işlemi, optimize edildiğinde, bulanıklığın yanı sıra DYÜ oluşturan organik maddelerin dearıtımını sağlamaktadır ve bu işlem ileri koagülasyon olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada Ankara İvedik İçmesuyu Arıtma Tesisi (DAT) girişinden alınan su numunelerine, 2 mg/L klor ile ön klorlama, alum ve polialuminyumklorür (PAC1) ile ileri koagülasyon uygulanmış, organik madde giderimi için optium dozlar ile pH belirlenmiştir. Organik madde miktarının takibinde uçurulamayan organik karbon (UOK) ve ultraviyole absorbans (UV(A)) parametreleri kullanılmıştır. Koagülasyon çalışmaları sırasında pH'nın artan alum dozuyla azaldığı ve bu sonucun UOK ve UV(A) giderimlerini olumsuz, toplam THM (TTHM) giderimini ise olumlu etkilediği görülmüş ve pH 5.5 değeri alum koagülasyonunda optimum değer seçilmiştir. Alum koagülasyonu pH kontrollü ile uygulandığında, 75 mg/L alum dozunda; % 70 UOK, % 79 UV(A) ve % 53 TTHM giderimi sağlanmıştır. Koagülasyon çalışmaları PAC1 ile uygulandığında ise UOK, UV(A) ve TTHM giderimlerinde % 30'dan daha fazla verim sağlanamamıştır. Kurtboğazı ve Çamlıdere su kaynakları TTHM oluşturma potansiyeli (TTHMOP) bakımından aylık olarak incelendiklerinde, en yüksek değerler Nisan 2002'de Kurtboğazı 'nda 452 ug/L ve Çamlıdere'de 368 ug/L olarak ölçülmüştür. THMOP izleyici parametreleri arasından en uygununun UOK olduğu belirlenmiş. Bunlara ek olarak, DAT çıkış suyu da mevsimsel olarak incelenmiş ve Ankara şehrine dağıtılan suda TTHM seviyeleri ilkbahar mevsiminde 79 ug/L, diğer mevsimlerde ise 35 - 45 ug/L arasında ölçülmüştür. Bu değerler Amerika Çevre Koruma Örgütü (USEPA)'nün 1. kademe sınır değerlerinin altında olmasına rağmen, öngörülen 2. kademe sınır değeri olan 40 ug/L'nin üzerindedir. Anahtar Kelimeler: Trihalometan, İleri Koagülasyon, THMOP, Alum, PAC1 vı