Evolving masculinities in the case of evolving military service: Perceptions and experiences of middle-class men in Türkiye

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Toplumsal Cinsiyet Ve Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BUĞU SILA EVREN

Danışman: Fatma Umut Beşpınar Akgüner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birçok ülke profesyonel orduya geçerken, Türkiye'de askerlik hala 18 yaşından büyük sağlıklı erkekler için zorunlu ve bir vatandaşlık görevi. Bedelli askerlik olarak adlandırılan ve kişilerin askerlik görevlerini maddi bir bedel karşılığında hızlandırabilecekleri bir alternatif sunan askerlik uygulaması, 2019 yılında yeni askerlik yasası ile standart hale getirilmiştir. Bu tez, Türkiye'de orta sınıf içerisinde yer alan iki temel grubun, "uzun dönem askerlik yapanlar" (6 ve 12 ay) ve "kısa dönem askerlik yapanlar" (bedelli), erkeklik ve milliyetçilik algılarına odaklanmaktadır. Araştırma kapsamında 14 erkekle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ve verilerin tematik analizi gibi nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Kısa dönem askerlik hizmetinin ardındaki motivasyonlar araştırılmaya başlanmış olsa da maddi imkanlara sahip olunmasına rağmen uzun dönem hizmeti seçme kararı üzerinde çalışılmamıştır. Bu tez, karşılaştırmalı bir analiz sunarak, askerlik hizmetinin süresine iliĢkin kararları etkileyen faktörleri açıklamada dört ana tipoloji olduğunu savunmaktadır. Kısa dönem askerlik grubu için tez, bunun pragmatik bir seçim olduğunu, zaman ve verimlilik hesaplaması ile disipline daha az maruz kalma gibi ana unsurları içerdiğini ortaya koymuştur. Uzun dönem askerlik ise daha çeşitlidir ve bu karar macera olarak görme, hayatı stabilize etme ve etik karar boyutlarıyla açıklanabilir. Çalışma aynı zamanda ulusa faydalı olma fikrinde de bir dönüşüm olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Geleneksel milliyetçilik anlayışının merkezinde askerlik hizmeti yer alırken, çağdaş versiyonda topluma hizmet etmenin alternatif yolları vurgulanmaktadır.