Maternal phylogeography of brown bears (Ursus arctos) and testing the utility of non-invasive genetic samples
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATMA GÖZDE ÇİLİNGİR
Danışman: CEMAL CAN BİLGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son 20 yılda, boz ayı ana soylarının genetik çeşitliliği ve filocoğrafyası üzerine çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'deki boz ayı ana soylarının genetik çeşitliliği ve filocoğrafyası girişimsiz olarak örneklenmiş 5'i hayvanat bahçelerinden olmak üzere 35 tane boz ayı örneği ile rapor edilmiştir. Kıl, dışkı ve post örneklerinden DNA izolasyonu ve bu örneklerin PCR'lerinin optimizasyonunun yanı sıra, 269 bp'lik mitokondriyel DNA kontrol bölgesine dayanan Bayezyen filogenetik analizi uygulanmış ve sonuç olarak üç farklı ana soya ait 14 farklı haplotip bulunmuştur. En yaygın ana soy olarak, ?Doğu Ana Soyu?, ana soy 3a bulunurken, coğrafi olarak daha sıkışık bir biçimde olduğu tespit edilen ?Batı Ana Soyu? ve ?Orta Doğu Ana Soyu? Türkiye'de ilk defa tespit edilmiştir. Toroslar'dan alınmış bir örneğin ise önceden neslinin tükendiği söylenen Lübnan ayıları ile yakın akraba çıktığı gösterilmiştir. Tüm bunlara ek olarak ?Orta Doğu Ana Soyu'ndan erken dönemde ayrıldığı görülen yeni bir ana soy da tespit edilip tanımlanmıştır. Kısıtlı örnek miktarına rağmen, bu çalışmada Türkiye'de bulunan boz ayı ana soylarının genetik çeşitliliğinin hayliyüksek olduğu gösterilmiş; Avrupa ve Orta Doğu ana soylarının öngörülen dağılım aralıkları genişletilmiş; genetik çeşitliliği yüksek olan ve büyük ihtimalle geçmişte daha geniş alanlara yayılmış bir şekilde bulunan bir yeni ana soy tespit edilmiştir. Dolayısıyla tüm bu tespitlerin yapılabilmesi için girişimsiz genetik örneklemenin önemi bir kez daha vurgulanmıştır.