DEVELOPING A FRAMEWORK TO EVALUATE THE USABILITY OF VIRTUAL AND MIXED REALITY ENVIRONMENTS TO PRACTICE MODEL-BASED SYSTEMS ENGINEERING


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Modelleme ve Simülasyon Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: KAAN KARATAŞ

Danışman: Elif Sürer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sistem mühendisliği bir ürünün alt bileşenlerinin ve bileşenlerin özelliklerinin belirlenmesi amacına sahip bir disiplinlerarası mühendislik alanıdır. Yaygınlaşan Model Tabanlı Sistem Mühendisliği (MTSM) yaklaşımı, önde gelen Doküman Tabanlı Sistem Mühendisliği (DTSM) yaklaşımının gereğinden fazla mühendislik uygulanmasına yatkın olduğunu, sabit bir süreç takip edilerek aşamalı geliştirmelerin yapılmasının esnekliği azalttığını ve tekrar eden lüzumsuz bilgilerin birçok dokümanda tekrarlandığını göstermiştir. Mühendisin sistemin özelliklerini ve arayüzlerini belirlemekle sorumlu oluğu MTSM tasarım süreçleri dijital çalışma ortamlarında gerçekleştirilmektedir. Bu tezde, MTSM yaklaşımıyla sistem tasarım süreçlerinin sanal gerçeklik (SG) ve karma gerçeklik (KG) ortamlarda yapabileceği bir çerçeve yazılım tanımlanmıştır ve bu çerçeve yazılımın bilgisayar ortamlarına karşı yararlarını ve eksikliklerini tanımlamaya odaklanılmıştır. Sistem modelleme dili (SysML) genel kullanıma uyumlu ve bütün sistemleri tanımlama yeteneğine sahip olduğu belirtilen modelleme dilidir. SysML dilini destekleyen, SG ve KG ortamlarında çalışan, soyut çerçeve yazılımına kavram kanıtı olan, MRSysML isimli bir örnek yazılım ve karşılaştırma yapılması amacıyla bilgisayar ortamlarında çalışabilen 2DSysML isimli bir yazılım geliştirilmiştir. Yarısı sistem mühendisliği geçmişi olan ve diğer yarısı etkileşimli uygulama geliştirme geçmişi toplam 30 katılımcı ile kullanıcı test oturumları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bilgilere bağlı olarak SG ve KG uyarlanması eğlenceyi ve etkileşimi arttıran, yazısal girdi ve nesne idaresinde gelişmeye açık olan, kullanışlı bir yaklaşım olduğu tespit edilmiştir.