A Holistic Approach to Evaluate the Neighborhood Concept
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Hilal Özcan
Danışman: Hüseyin Çağatay Keskinok
Özet:oz MAHALLE KAVRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BÜTÜNSEL BİR YAKLAŞIM Özcan, Hilal M. S., Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Tez Yöneticisi: Yard. Prof. Dr. H. Çağatay Keskinok Eylül 1999, 245 sayfa Bu tez mahalle kavramını ve bir yere ait olma duygusu (yerlilik duygusu) ve bir gruba ait olma duygusu (topluluk duygusu) başta olmak üzere bu kavramın içinde var olan fiziksel ve sosyal boyutları incelemektedir. Bu çerçeve içinde, halen mimarlık da dahil olmak üzere kentsel planlama ve tasarım mesleklerini kuşatmış olan Kartezyen bakış açısının yerini almak üzere bütünsel bir yaklaşım vurgulanmıştır. Bu çalışma tasarlanmış çevreyi sağlığın bir parçası olarak ele alır. Sonuçta sağlığa yol açan bir yere ve bir topluluğa ait olma duygusu yaratmada diğer faktörlerin yanısıra kentsel planlamanın ve tasarımın rolünü sorgular. Bu kavramı değerlendirmek üzere modernist dönemden iki alan çalışması seçilmiştir: St. Louis'deki Pruitt- Igoe Projesi ve Maryland'daki Greenbelt. Türkiye bağlamında çalışma Ankara'nın dört banliyö mahallesine sınırlanmıştır: Batıkent Projesi, Eryaman Üçüncü Etap, Mesa-Koru Sitesi ve Konutkent II. Bu tezde kullanılan metodlar mekanları ve davranışları gözlemlemek, mahalle sakinleriyle gayriresmi sohbetler yapmak, daha sonra bu ana geri dönmek ve çok detaylı niteliksel tanımlamalar yapmak ve en son olarak da elde edilen bütünbilginin içerik analizini yapmaktır. Sonuçlar, tasarlanmış kentsel alanlar, ev tipleri, çatı biçimleri, pencereler, sokak manzaraları, kaldırımlar, yaya yollarının sürekliliği, vs. gibi çevre plan ve tasarımının, mahallede bir yere ve bir topluluğa ait olma duygusu yaratmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermiştir. Bir yere özel topluluğa ait olma duygusununun oluşmasını etkileyeceği öne sürülen diğer faktörler şunlardır: Ortak bir geçmişe bağlı olmak, ortak bir vizyon paylaşmak, kooperatif ruhu, yönetim biçimi, komşuluk ilişkileri, mahalle sakinlerinin benzerliği, kamusal aktivitelerin varlığı, vs. En son olarak kentsel tasarım ve planlama alanlarında bütünsel bir yaklaşımın kabul edilmesinin şehrin diğer parçalarıyla ilişki içinde olan daha sağlıklı mahalleler yaratabileceği, dolayısıyla daha sağlıklı şehirler oluşturabileceği öne sürülmüştür. Anahtar Kelimeler: Mahalle, Sağlık, Bütünsel, Bir yere ait olma duygusu (yedilik duygusu), Bir topluluğa ait olma duygusu (topluluk duygusu) VI