An Introduction to Block Cipher Cryptanalysis

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Uygulamalı Matematik Enstitüsü, Kriptografi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HÜSEYİN ŞENCAN

Danışman: Buket Özkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hassas bilgilerin korunması amacıyla bir şifreleme algoritması kullanılmadan önce, bu algoritmanın güvenliğinin sağlanması temel bir gerekliliktir. Bir şifrenin sağlamlığını değerlendirmenin en güvenilir yolu, tasarımındaki olası zayıflıkları veya güvenlik açıklarını ortaya çıkarmayı amaçlayan kripto analiz çalışmalarından geçmektedir. Bu tez, blok şifrelerin güvenliğini incelemek için kullanılan başlıca kriptanaliz tekniklerinin kapsamlı bir derlemesini sunmaktadır. Her bir teknik, önce kavramsal olarak tanıtılmış, ardından belirli bir blok şifre üzerinde uygulanarak yöntemin pratikte nasıl işlediği gösterilmiştir. Her saldırı türü için veri ve zaman karmaşıklıkları ayrıntılı biçimde ele alınmış, böylece saldırıların uygulanabilirliği ve verimliliği hakkında net bir anlayış sağlanmıştır. Seçilen şifreleme algoritmaları, her tekniğin temel ilkelerini açık ve öğretici bir şekilde ortaya koyacak biçimde özenle belirlenmiştir. Bu tezin temel amacı, blok şifre kripto analizine ilişkin açık, sistematik ve kapsamlı bir bakış açısı sunmaktır. Birçok kripto analiz tekniğinin ayrıntılı açıklamaları ile kapsamlı karmaşıklık analizlerini tek bir çalışmada bir araya getirerek, mevcut çevrimiçi kaynaklardaki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Teorik açıklamalar ile pratik örneklerin birleştirilmesi sayesinde, okuyucuların simetrik şifreleme algoritmalarının güvenliğini değerlendirmeye yönelik hem kavramsal bir anlayış hem de analitik bir sezgi geliştirmeleri amaçlanmaktadır.