Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Nazlı Maki
Eş Danışman: Hüseyin Öktem, HÜSEYİN AVNİ ÖKTEM
Özet:Inositol 1,4,5-üçfosfat (IP) hücre içindeki stoklardan kalsiyumun hareketlerini sağlayan fosfoinositol sisteminin ikincil habercisidir. Hayvan IP reseptörlerin bağlanma özelliklerinin üzerine çok çalışılmış olmasına rağmen, bugüne kadar bitkilerdeki IP reseptörlerinin profiliyle ilgili sadece bir literatür bulunmaktadır. Bu çalışmada, IP reseptörlerin 15 günlük buğday fidelerinin yaprak ve kök dokularından elde edilmiş hücre zarı preparatlarında ve deterjan ile çözünür hale getirilmiş mikrozomal 3 fraksiyonlarda, [3 H]IP bağlanma deneyleri ile araştırılmıtır. Hücre zarı ve deterjan ile çözündürülmüş fraksiyonlarda 4°C de yapılan deneylerde [ H]IP özgün bağlanmasının denge haline yaprak dokusunda 2 dakikada, ve kökde 4 dakikada ulaştığı gözlenmiştir. Hücre zarı fraksiyonlarında çözündürülme işlemi 4°C de %1.5 Triton X-100 kullanarak 30 dakikadasağlanmıştır. [3H]IP bağlanmasının %1.5 Triton X-100 ile kısmen engellendiği olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, deterjan derişimi, %0.1'e düşürüldüğünde solübilize fraksiyonlarda [ H]IP3 bağlanmasının arttığı gözlenmiştir. [ H]IP özgün bağlanmasının yaprakda ve kökde, pH' ya bağımlı olduğu görülmüş. En yüksek bağlanma değerinin pH 8.0 de elde edildiği gözlenmiş, bu pH değerlerinin altında ve üstünde çok düşük bağlanma değerleri elde edilmiştir. Bağlanma bölgeleri, yaprağın hücre zarı ve deterjan ile çözündürülmüş fraksiyonlarında, düşük moleküler ağırlığa sahip heparin (3000) kullanarak tanımlanmıştır. Sonuçlar heparin eklendiği zaman [ H]IP3' ün özgün bağlanma olduğunu göstermiştir. Farklı derişimlerde Ca2+ (IO^M^xIO^M), Mg2+ (10"5M-10"2M), ve ATP (10"5M-10" M), kullanılanarak, buğday'ın yaprağı ve kökünden deterjan ile çözündürülmüş fraksiyonlar üzerinde yapılan bağlanma deneyleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar sıçan serebelümü hücre zarındaki 3 reseptörlerle yapılan [ H]IP3 bağlanma deneylerinin sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. bu reseptörler aynı zamanda IP bağlanma bölgelerinin araştırmasında bir model sistem olarak kullanılmaktadır. Yapılan bağlanma 3 deneylerinde, [ H]IP3 bağlanmasının derişime bağlı olarak engellendiği görülmüştür. Bu çalışma, buğday'da da IP reseptörlerin bulunduğunu göstermekte, aynı zamanda IP1 ün bitki hücrelerinde ikincil haberci olduğuna işaret etmektedir.