Nanoboyutlu Yüzey Pürüzlülüğünün Nöral Hücrelerin Yapışmasına, Çoğalmasına ve Protein Ekspresyonuna Olan Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Didem Mimiroğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Tülin Yanık
Eş Danışman: Batur Ercan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sinir yönlendirici kanallar (SYK'lar) hasarlı sinirin proksimal ucu ile distal ucu arasına yerleştirilen ve rejenerasyon sürecini destekleyen kanal yapılarıdır. SYK'lar, nöral hücre fonksiyonlarını destekleyen; iletken ve biyolojik yapılara benzer özelliklere sahip olmalıdır. SYK`lar üzerinde bu özellikleri elde etmek için yaygın bir şekilde kullanılan yöntemlerden biri de malzemenin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin, malzeme boyutlarını 100 nm'nin altında kontrol ederek farklı uygulamalar için kullanılmasını ifade eden nanoteknolojidir. Literatürde mikron altı boyutlu ve mikron boyutlu pürüzlülük içeren malzeme yüzeylerinin sinir hücrelerinin çoğalması ve biyolojik işlevleri üzerindeki etkilerini inceleyen çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Ancak yüzeylerinde 100 nm'nin altında boyutlara sahip yapılar içeren iletken malzemelerle ilgili çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, SYK'ların üretiminde sıklıkla kullanılan poli (laktik-ko-glikolik) asit (PLGA) ve bu malzemeye göre daha kolay erişilebilir olan ipek fibroinin kullanılması ve bu yüzeyler üzerinde sistematik olarak nano boyutlu yapıların elde edilmesi üzerine çalışılmıştır. Elde edilen nano boyutlu (30 nm ve 80 nm) yapılara sahip PLGA filmlerle karşılaştırma yapılarak literatüre yeni veriler kazandırılmıştır. Ayrıca ipek fibroin malzemesine elektriksel iletkenlik kazandırabilmek için ikincil bir faz olarak karbon nanofiber (KNF'ler) eklenmiş ve ardından yüzeyler üzerinde farklı nano ve mikron altı boyutlu yapılar (50 nm ve 125 nm) oluşturulmuştur. Elde edilen bu yüzeyler üzerinde nöral hücre çoğalması, canlılığı, fonksiyonları ve morfolojileri nöroblastoma hücre hattı, N2a kullanılarak incelenmiştir. Tezden elde edilen sonuçlarla geliştirilecek SYK'ların ileride sinir hasarı yaşayan hastalarda doku jenerasyonunun gerçekleşmesine katkıda bulunması amaçlanmaktadır.