Maternal employment and children's school achievement : a multidimensional and motivational model


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Eda Karacan

Danışman: SİBEL KAZAK BERUMENT

Özet:

oz ANNENİN ÇALIŞMASI VE ÇOCUKLARIN OKUL BAŞARISI : ÇOK BOYUTLU VE MOTİVASYONEL BİR MODEL Karacan, Eda Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Sibel Kazak Berument Eylül 2000, 135 Sayfa. Bu araştırmada annenin çalışıp çalışmamasının çocuğun okul başarısını etkileyip etkilemediğine birçok açıdan bakılmıştır. Bu araştırmanın asıl amacı üç düzey etkinin olduğu bir modelin değerlendirilmesidir. Modelde, birinci düzeydeki değişkenlerin (annenin çalışma statüsü, annenin çalışmaya yönelik tutumu, annenin eğitim düzeyi ve çocuğun cinsiyeti) ikinci düzey değişkenlerini (annenin çocuğun okul yaşamıyla ilgilenmesi - hem anneler hem babalar hem de çocuklar tarafından değerlendirilmiştir-, annenin çocuğunun okul yaşamını nereye kadar ilerleyeceğine dair beklentisi, annenin çocuğunu ne kadar yetenekli ve başarılı gördüğüne yönelik algısı ve çocuğun annesini ne kadar başarılı gördüğüne yönelik algısı) etkileyip etkilemediği ve bunların da üçüncü düzeydeki değişkenleri (çocukların motivasyonel kaynakları - kontrol anlayışı, algılananbilişsel yeterlilik ve göreli özerklik) etkileyip etkilemediği ve en sonunda tüm bu değişkenlerin çocuğun okul başarısını etkileyip etkilemediğine bakılmıştır. Ayrıca, ikinci düzey değişkenlerin birinci ve üçüncü düzey değişkenleri arasında ve üçüncü düzey değişkenlerin ikinci ve sonuç değişkenleri arasında önemli bir aracı değişken olacakları beklenmektedir. Regresyon analizi göstermiştir ki annenin çocuğunun okul yaşamıyla gerçekten ne kadar ilgilendiğinden çok, çocuğun annesinin ne kadar kendi okul yaşamıyla ilgilendiğine yönelik algısı daha önemlidir ve direk olarak çocuğun kendilik algısını (çocuğun nıotivasyonel kaynaklarını) etkilemektedir ve sonuçta bu da çocuğun okul başarısını etkilemektedir. Ayrıca, annenin çocuğunu ne kadar yetenekli gördüğü ve annenin çocuğunun okul yaşamında nereye kadar ilerleyeceğine dair beklentisi, annenin çalışma hayatına yönelik tutumudan ve eğitim düzeyinden etkilenmektedir ve bu da çocuğun kendilik algısını etkilemekte ve sonuçta çocuğun okul yaşamını etkilemektedir. Anahtar Kelimeler: Annenin Çalışması, Annenin Çalışmaya Yönelik Tutumları, Ailenin Çocuğun Okul Yaşamına Katılımı, Çocukların Motivasyonel Kaynaklan, Okul Başarısı. vı