Developing a road map for the conservation of Güdül Sorgun highland
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SEMİYE HALE LEBLEBİCİER
Danışman: Pinar Aykaç Leidholm
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tarihi yayla yerleşimleri insan, kültür (yaylacılık), doğa ve geleneksel yapılı çevrenin etkileşimi ve birlikteliği ile oluşmaktadır. Sanayileşmenin artmasıyla birlikte kırsal alanların boşalması, kırsal yerleşimlerin terk edilmesine, hayvancılığın ve tarımın bitmesine, dolayısıyla bölgenin sosyo-kültürel ve ekonomik değerini kaybetmesine neden olmaktadır. Sorgun, doğası, iklimi, flora ve faunası, yakınındaki tabiat parkı, geleneksel evleri, yaylacılık geleneği ile tarihi bir yayla yerleşimidir ve 2022 yılında Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı olarak belirlenmiştir. Söz konusu tescil, yerleşimin kırsal miras alanı olarak korunmasına yönelik olmadığından, tarihi yayla yerleşimi için kontrolsüz bir dönüşüm tehdidi yaratmaktadır. Bu tezin amacı Sorgun yaylasının korunması için bir yol haritası geliştirmektir. Bu amaçla yerin karakterini anlamak için Sorgun yayla yerleşiminin genel özellikleri, yıllar içindeki değişimi, yaylanın resmi statüsü, ilgili mevzuat incelenmiş, literatür araştırması ile birlikte yürütülen saha çalışmalarından elde edilen bilgiler neticesinde alanın değerleri, sorunları, potansiyelleri ve karşılaştığı zorluklar tespit edilmiştir. Ayrıca bölge sakinlerinin yerleşimin yıllar içindeki değişimini nasıl değerlendirdikleri, alana ilişkin beklenti ve talepleri de ele alınmıştır. Nüfus azalmasına bağlı olarak yapıların, yerleşimin ve yaylacılık kültürünün değer kaybetmesi gibi zorluklar bulunmaktadır. Ayrıca tapu sorunları, mülkiyet sorunları, parsellerle ilgili sorunlar, işgal sorunları ve gelinen süreçte alanın olası kontrolsüz dönüşümü tehdidi söz konusudur. Bu bağlamda saha araştırmasından elde edilen veriler ve yerel halkın görüş/beklentileri ile yerleşimin zorlukları değerlendirilerek Sorgun yaylasının korunmasına yönelik bir yol haritası geliştirilmiştir.