MINING LANDSCAPES: TRACING THE SOCIO-SPATIAL TRANSFORMATIONS IN RURAL TERRAINS – OVACIK, TÜRKİYE

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLARA YARAŞ ER

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Funda Baş Bütüner

Eş Danışman: Güven Arif Sargın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Madencilik faaliyetleri, insanoğlunun sürekli ve kapsamlı dönüşümler yoluyla peyzaj üzerinde kurduğu tahakkümdür. Atmosfer, yeraltı ve ikisi arasındaki çevreyi etkileyen madencilik, peyzaj üzerinde doğrudan sonuçlar üreten ve siyasi, ekonomik ve sosyal alanlardan kaynaklanan yeni ekolojiler ortaya çıkarır. Farklı ekolojiler ve işgallerle örülü madencilik peyzajı, açık ya da gizli olabilen çok sayıda katmanın oluşturduğu kalın bir zeminden meydana gelmektedir. Madencilik peyzajı, antropojenik müdahaleyi çarpıcı şekilde ortaya koyan madencilik yapıları ve altyapısı, kimyasallar ve atıkları içermesinin yanı sıra, devlet tarafından benimsenen ideolojiler, yürütülen politikalar ve mevzuatlar, peyzaja atfedilen öznel değerler ve insan toplulukları gibi gizli katmanlarla da etkileşim halindedir. Türkiye'nin Bakırçay Havzası'nda, verimli tarım arazileri ve meyve bahçeleriyle kırsal bir yerleşim yeri olan Ovacık Köyü, 1980'lerin sonunda ulusötesi bir altın madenciliği şirketinin gelişiyle, dramatik mekânsal ve sosyokültürel dönüşümler yaşamıştır. Maden peyzajının çok katmanlı kalın zeminini ele alan bu tez, Ovacık'ın kırsal arazisinin sosyo-mekânsal dönüşümünü, onu oluşturan açık ve gizli katmanları inceleyerek ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Ovacık'taki madencilik peyzajını meydana getiren tüm katmanların özünün kavranmasının ardından, peyzajın dönüşümünün çok boyutlu anlatısı haritalama yoluyla incelenmektedir.