Distribution of cetacean and their foraging habitats in the Black Sea
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SABA BAŞKIR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Cemal Gücü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiyede setase avcılığı, 1983 yılında yasaklanmıştır. Takip eden yıllarda, Karadenizdeki ekolojik değişimlerin gözlemlenmesi ile beraber, Hamsi (Engraulis encrasicolus) ve Çaça (Sprattus sprattus) gibi ekonomik değeri yüksek pelajik balık stoklarındaki düşüşün sebeplerinden biri olarak setase türlerinin aşırı artışı öne sürülmüştür. Bu argümanlar, baskın olarak Hamsi ile beslendiği varsayılan setaseler üzerindeki av yasağının kaldırılması için baskı oluşturmaktadır. Bahsi geçen konu, her ne kadar balıkçılık ekonomisi açısından endişe uyandırıcı olsa da, Karadenizde setase ekolojisi çalışmalarının eksikliği sebebiyle bilimsel dayanaktan yoksundur. Bu sebeple, sunulan tez çalışmasının amacı, Güney Karadeniz Türk sularında setase dağılımının ve beslenme alanlarının belirlenmesi, ve öne sürüldüğü şekilde balıkçılık ve setase türleri arasında bir alansal kesişim, dolayısı ile setase baskısı olup olmasığının araştırılması üzerine odaklıdır. Bu amaçla, Hamsi Stok Araştırmaları için toplanan aktif akustik veri seti, geçtiğimiz yıllarda ekogramlarda gözlemlenen vokalizasyon izlerinden setase dağılımı verisi elde edilmesi üzerine geliştirilen algoritma ile beraber kullanılmıştır. Beslenme sırasında sıklığı artması beklenen vokalizasyon belirteçlerinin ayıklanması sağlanmış ve 1 deniz mili mesafe aralığında kümelendirilerek beslenme davranışı miktarlarının elde edilmesi sağlanmıştır. Kasım 2016 yılının veri setinden, pelajik balık dağılımları "echointegration" yöntemleri ile analiz edilmiş, ve setase beslenme aktivitesi ile karşılaştırılmıştır. Her iki pelajik tür de, Güney Karadenizin Batı kıyısında daha yüksek bolluk göstermişken, setase beslenme alanları baskın şekilde Güney Karadenizin Doğu kıyısında konumlanmaktadır. Setase ve pelajik balık türleri su kolonu derinliklerinde alansal ve gündüz ile gece aktivitesini ayıran zamansal sınıflandırmalarla karşılaştırıldığında, sonuçlar bahsi geçen avcılar ve Hamsi arasında bir lineer pozitif korelasyon göstermemiştir. Setase türleri ile anlamlı bir pozitif korelasyonsa, Çaça üzerinde gece saatlerinde GAM analizi sonucunda gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar, setase beslenmesinin pelajik Hamsi stokları üzerinde baskın etkisi olduğu varsayımının geçersizliğine işaret etmektedir. Bu sebeple, sunulan çalışmanın sonuçlarının, Karadeniz yönetim ve koruma stratejilerinde göz önünde bulundurulması umulmaktadır. Çalışmada kullanılan metod, setase ekolojisi çalışmaları üzerinde yenilikçi bir yaklaşım olmakla beraber, av ve avcı verisinin tek bağlam üzerinden kullanılması ve mevcut veri setlerinin değerlendirilebilmesini sağlaması, algoritmanın da geliştirilme kanallarına açık yapısı sebebiyle oldukça önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: Akustik, Setase, Beslenme Alanları, Karadeniz, Pelajik Dağılım