The Impact of Islamic ideologies on the Turkish cinema: A study on the popular products of milli cinema between 1970s and 1990s
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF DAŞCI
Danışman: HÜSEYİN BAĞCI
Özet:öz İSLAMİ İDEOLOJİLERİN TÜRK SİNEMASI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1970'LERVE 1990'LAR ARASINDAKİ POPÜLER MİLLİ SİNEMA ÖRNEKLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Daşcı, Elif Yüksek Lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Ayşe Saktanber Eylül 1998, 162 sayfa Bu çalışmada genel olarak Türk toplumunda oluşan değişiklikler ile Türk sineması arasındaki ilişki, özel olarak ise Türk toplumunun gündeminde 1980lerde önem kazanan İslami yaşam projesi ile Türk sinemasının özel bir çeşidini oluşturan ve 1970lerde başlayan Milli Sinema arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu çalışma Türk sinemasının ve üç döneme ayrılmış olarak dini sinemanın kısa bir tarihçesini içermektedir. Filmler bazı kriterlere göre seçilerek, dini ahlak, iş ve tüketim, aile ve günlük yaşam, adalet, eğitim sistemi ve bayrak ve millet gibi belirlenen bazı ana temalar açısından analiz edildi.Bu okulun, Türk milletinin dini yönlerine vurgu yapmak amacı ile ortaya çıktığı, yönetmenlerinin Müslümanlar için sinemayı meşrulaştırmaya çalıştıkları ve sinemayı önemli bir tebliğ aracı olarak tanımladıkları ileri sürüldü. Milli Sinema' da, tematik düzeyde modern ve geleneksel çatışmasının egemen olduğu görülmektedir. Bu çalışma, bu sinemanın 1990larda doruğa ulaştığı ve önceki filmlerinden farklı ürünler verdiği tezini ileri sürer. 1970lerin filmleri İslami yaşama biçimini vurgulamaya çalışmalarına rağmen ağırlıklı olarak Yeşilçam'ın diğer filmleri gibi melodramatik aşk kalıplan içermektedir. Oysa 19901ann filmleri daha çok gündemdeki politik ve sosyal konulan ele almaktadır. Ayrıca bu sinemanın seyirci sayısı ve profili ve gelir kaynaklan 1980lerin sonlarında ve 1990larda değişmiştir. Bazı Müslüman girişimciler film yapımını desteklemiş ve yeni film şirketleri kurmuşlardır. Çalışmaya dahil edilen filmlerin İslami yaşama biçimini, Doğu-Batı, Müslüman-laik, inanan-inanmayan, tesettürlü-açık, mazlum-zalim ve teknoloji- ahlak gibi bazı ikilikleri şematik bir biçimde sunarak temsil etmeye çalıştıkları görülmüştür. Sonuç olarak bu sinemanın da Türk sinemasının bütün eksikliklerim ve maddi koşullarının paylaştığı ve ticari sinemanın ideolojik sınırlan içinde kalarak ürün verdiği belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler : Milli Sinema, İslam ve Sinema Vİ