Social representations of food and healthy eating during COVID-19 pandemic

EKİN KÖSEGİL

Social representations of food and healthy eating during COVID-19 pandemic

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EKİN KÖSEGİL

Danışman: BENGİ ÖNER ÖZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

COVİD-19 pandemisi günlük yeme alışkanlıklarını değiştirdi. Bu tez pandemi bağlamında yemek ve sağlıklı beslenmeyle ilgili tutum, anlam ve inançları ve bunların sağlıklı beslenme davranışı ile ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu tez, bir nitel ve bir nicel çalışmadan oluşan karma metodoloji yaklaşımı kullanır. Çalışma 1, Covid-19 pandemisi döneminde yemek ve sağlıklı beslenmenin sosyal temsillerinin içeriklerini ve tematik yapısını belirlemeyi amaçlamaktadır. 26 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Nitel analiz on bir tema belirledi: "Yemek benim için zevktir", "Yemek öncelikle ihtiyaçtır", "Sosyal düzende yemek", "Geleneksel yemek kültürü", "Yemek tercihlerinin gelişimi", "Sağlıklı beslenme", "Sağlıksız beslenme", "Yemek insan biyolojisinin merkezinde yer alır", "Doğal yemek sağlıklıdır", "Pandemi koşullarına bağlı beslenme değişiklikleri", "Covid-19'dan korunmak için beslenme değişiklikleri". Çalışma 2, pandemi döneminde sağlıklı beslenme davranışının yordayıcılarını belirlemek için planlı davranış teorisini uygular. Veriler, Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılarak analiz edildi. Uyum indeksleri yakın uyum gösterdi, yani planlı davranış teorisi modeli, pandemi bağlamında sağlıklı beslenme davranışını iyi açıkladı. Öznel normdan niyete giden yol dışında, gizil değişkenler arasındaki tüm varsayımsal ilişkiler anlamlıydı. Algılanan davranışsal kontrol ve kontrol inançları, pandemi döneminde sağlıklı beslenme davranışı ile anlamlı bir biçimde ilişkiliydi. Bireyler sağlıklı beslenme kabiliyetlerine inandıkları ve sağlıklı beslenmeyi kolaylaştıran iç veya dış kaynaklara sahip oldukları ölçüde, pandemi bağlamında sağlıklı beslenme olasılıkları o kadar çok olacaktır.