Engineering geological investigations along the Ilıksu tunnels, Alanya
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUSTAFA KEREM KOÇKAR
Danışman: HALUK AKGÜN
Özet:oz ILIKSU TÜNELLERİ BOYUNCA MÜHENDİSLİK JEOLOJİSİ İNCELEMELERİ, ALANYA Koçkar, Mustafa Kerem Yüksek Lisans, Jeoloji Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Haluk Akgün Ocak, 2001,333 sayfa Bu çalışmanın amacı kaya malzemelerinin ve kaya kütlelerinin mühendislik jeolojisi ve jeoteknik özelliklerinin Alanya yolu üzerindeki iki karayolu tünel projesi boyunca incelenmesi ve uygun destek sistemleri ve duraylılık tekniklerinin önerilmesinden oluşmaktadır. Bu proje Ilıksu 1 ve Ilıksu 2 tünellerini ve bu tüneller arasında kalan yamaç şevleri kapsamaktadır. Tünel projesini gerçekleştirebilmek için Yüksel Proje Uluslarası A.Ş tarafından yapılan sondajlara ait veriler, bazı kaya mekaniği laboratuvar deneyleri ve basınçlı su deney sonuçları, ve ayrıca jeolojik harita planı ve profilinin teknik çizimleri dikkate alınmıştır. Kaya kütlelerinin jeolojisi karakterlerini belirlemek için, proje alanında detaylı jeolojik ve jeoteknik çalışmalar (hat etütleri, süreksizlik ölçümleri ve kinematik analizler) yapılmıştır. Tünellerin eksenleri boyunca jeolojik plan ve profil çizimleri hazırlanmış ve gösterilmiştir. Tünellerin zeminleri Kaya Kütlelerinin Mühendislik Sınıflaması, Eklemli Kaya Kütlelerinin Jeomekanik Sınıflaması ve Yeni AvusturyaTünelcilik Sistemine (NATM) göre sınıflandırılmıştır. Her üç sınıflama sistemi için destek tipleri, destek türleri ve duraylılık teknikleri belirlenmiştir. Ilıksu Tünellerinin, Q ve RMR sistemlerine dayanan proje hesaplamaları, Classex 2.1 bilgisayar programı kullanılmış ve programdan elde edilen sonuçlar ile bu ampirik sınıflandırma sonuçları karşılaştırılmıştır. Eklemli kaya kütleleri için modifiye edilmiş olan Hoek-Brown yenilme kriterlerine göre, kaya kütlelerinin dayanım ve deformasyon özellikleri GSI methodu kullanarak elde edilmiştir. En uygun geometriğe karar verebilmek ve portal duraylılığı ile yamaç şevi bölümlerini belirlemek üzere duraylılık analizleri yapılmıştır. Öncelikle kinematik analizler, stabilite önlem ölçümleri, kinematik yenilme modlarının oluşum olasılıklarını ve türleri belirlenmiş, sonrada yeraltı su seviyesi, basıncı ve yatay deprem katsayısı düşünülerek duraysızlık problemini belirlemek için bu kaya şevlerine limit denge analizleri yapılmıştır. Düzensiz ve gelişigüzel eklemli, aşırı yapraklanmış ve ayrışmış litolojilerin statik duraylılık analizleri, dairesel kayma methodları kullanılarak şev duraylılık programı (Slope 6.0 and SlopeAV Öğrenci Versiyonu) ile analiz edilmiştir. Bütün bu duraylılık analizlerinden sonra, tünel projesi için tünel bölümlerindeki muhtemel yenilmeleri önleyebilmek ve portalların duraylılıklarını sağlayabilmek üzere gerekli destek sistemleri önerilmiştir. Kalk-şistlerde kayma dayanımı parametrelerinin belirlenmesi için geriye dönük analizler yapılmıştır. Sonuç olarak, tünel zeminin jeolojik modeli hazırlanmıştır. İlgili jeoteknik parametreler kullanarak (kayma dayanımı, elastisite modülü, poison oranı, genişleme açısı), streslerin dağılımları ve tünel etrafındaki deformasyonlar (sayısal stres analiz methodu) incelenmiş ve kaya kütleleri ile örtüşen uygun destek sistemleri "Phases" bilgisayar programıyla analiz edilmiş ve hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: tüneller, kaya kütlesi karakterizasyonu, jeolojik dayanım indeksi, kaya ve kil yarmalarının stabilitesi, jeoteknik tünel modellemesi. VI