Effect of imagined contact on relationship between ideological attitudes, perceived threat, and prejudice towards Syrians: Dual process model perspective


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BÜŞRA GÜL AKSOY

Danışman: Banu Cingöz Ulu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye 2011 yılından bu yana milyonlarca Suriyeliye ev sahipliği yapmaktadır. Milyonlarca Suriyeli Türkiye'ye çok kısa sürede girdi. Kısa sürede gerçekleşen bu durum nedeniyle Türkiye'deki vatandaşlar bu kitlesel akınla yüzleşmeye hazır değildi. Bu nedenle, vatandaşlar genellikle geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik olumsuz tutumlar geliştirmiştir ve bu olumsuzluk bu gruplar arasında çatışmalara neden olabilmektedir. Türkiye bağlamında gruplar arası önyargının öncüllerini ortaya çıkarmak, bu gruplar arasındaki şiddeti ve çatışmayı önlemek için önemlidir. İkili süreç önyargı modeline göre, ideolojik tutumlar (sosyal baskınlık yönelimi-SBY ve Sağ kanat yetkecilik-SKY) önyargıyı iki bağımsız yoldan yordamaktadır. Bu çalışmada, RDO (Rekabet dolu orman), TDİ (Tehlikeli dünya inancı), SBY, SKY, tehdit algısı ve önyargı arasındaki ilişki incelenmiştir (Çalışma 1). Birinci çalışmada 246 katılımcının verisi analiz edilmiştir. Sonuçlar, TDİ'nin SKY'yi yordamadığını göstermektedir. Ancak RDO, SBY ve gerçekçi tehdit aracılığıyla önyargıyı açıklayan değişkenler olmuştur. Ayrıca hayali temasın bu ilişki üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır (Çalışma 2). İkinci çalışmada 453 katılımcı yer almıştır. Hayali temasın önyargı ölçüsüne bağlı olarak önyargıyı azalttığı tespit edilmiştir. Sonuçlar, ikili modelinin Türkiye'deki Suriyeliler bağlamında kısmen çalıştığını ve hayali temasın önyargı ölçüm yöntemine bağlı olarak önyargıyı azaltabildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: sosyal baskınlık yönelimi, sağ kanat yetkecilik, tehdit algısı, hayali temas, önyargı