Life cycle assessment of absorbent hygiene products aligning with Turkish environmental label criteria
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yer Sistem Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: BESTE BEYHAN İLİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Filiz Bengü Dilek
Eş Danışman: Nimet Uzal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde önemli bir pazar payına sahip olan kişisel hijyen ürünleri (KHÜ'ler) günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Bu ürünlerin yaygın kullanımı, özellikle atık yönetimi ve kaynak tükenmesi açısından ciddi çevresel sürdürülebilirlik sorunlarını gündeme getirmektedir. Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD), KHÜ'ler gibi ürünlerin döngüselliğini artırırken potansiyel yük değişimlerini önlemek için kullanılan çok önemli bir araçtır. Bu tez ile güncel ve gerçek veriler kullanılarak Türkiye pazarındaki seçilmiş KHÜ'ler (bebek bezi ve kadın hijyenik pedleri) üzerine yapılan ilk kapsamlı YDD çalışması sunulmaktadır. Simapro 9.2.0.2 yazılımı ve Ecoinvent 3.7.1 veri tabanı ile gerçekleştirilen çalışmada, KHÜ'lerin yaşam döngüleri boyunca Recipe 2016 (H) Midpoint ve/veya Endpoint yöntemi ile çevresel etkileri değerlendirilmektedir. Karakterizasyon sonuçları, hammadde edinim aşamasının bebek bezleri ve hijyenik pedler için birincil çevresel odak noktası olduğunu ve bunu belirli etki kategorilerinde kullanım ömrü sonu (KöS) aşamasının izlediğini göstermektedir. Normalizasyon sonuçları ise KöS aşamasının Tatlı Su Ekotoksisitesi, Deniz Ekotoksisitesi ve İnsan Kanserojen Toksisitesi gibi daha büyük göreceli ağırlıklara sahip kategorilerdeki çevresel etkilere önemli ölçüde katkıda bulunduğunu kanıtlamaktadır. Senaryo analizi ile geliştirilen öneriler arasında, hammaddelerin ağırlığının azaltılması, üretim sırasında yenilenebilir elektrik kullanılması, biyo-bazlı malzemeler için kompostlama ve yakma ile enerji geri kazanımı gibi KöS yöntemlerinin değerlendirilmesi yer almaktadır. Bu araştırma, görece az araştırılmış konuları ele alarak (piroliz gibi) literatürü önemli ölçüde zenginleştirmekte ve ekoetiket kriterlerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır.