Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MADEN MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Muhterem Köse
Danışman: ÇETİN HOŞTEN
Özet:öz HİDROJENE TALLOW AMÎN ASETATIN RUTİL VE ÎLMENİT YÜZEYLERİNE ETKİSİ Köse, Muhterem Doktora, Maden Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi : Prof.Dr. Çetin Hoşten Ortak Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Yavuz Topkaya Temmuz 2000, 114 sayfa Rutil ve ilmenitin yüzey ve flotasyon özellikleri birbirine çok benzer davranış göstermektedirler.Bu nedenle flotasyonla bu mineralleri birbirlerinden kabul edilebilir bir verimle ayırmak oldukça zordur. Bu çalışmanın amacı hidrojene tallow amin asetatın (HTAA) rutil ve ilmenit mineralleri üzerindeki etküeşimini açıklamaya yöneliktir. Bu amaçla oldukça saf rutil ve ilmenit mineralleri ile başta elektrokinetic olmak üzere yüzey gerilimleri,temas açılan, infrared spektra, iletkenlik ve mikroflotasybn deneyleri ile HTAA'mn rutil ve ilmenit mineralleri üzerindeki adsorpsiyon mekanizması ortaya konmaya çalışılmıştır.10" M KNO3 çözeltisi kullanılarak yapılan elektroforez ölçümlerinde rutil ve ilmenitin iep (sıfır yük noktası) değerleri sırasıyla pH 3.5 ve pH 4.4 olarak tespit edilmiştir. 10"4 M HTAA varlığında rutil ve ilmenitin iep değerleri sırasıyla 11.2 ve 11.5 olarak bulunmuştur. Rutil ve ilmenit ınmeraUerinin pH 4-11.5 aralığında benzer temas açısı ve flotasyon davranışları gösterdikleri tespit edilmiştir. Flotasyon deneyleri oxlO"6 M HTAA ilavesiyle pH 12'de rutüin yüzme eğiliminin birden bire sıfira düştüğünü ancak ilmenitin bu pH seviyesinde yüzmeye devam ettiğini göstermiştir. pH 12.5 seviyesine çıkarıldığında her iki mineralin de hiç yüzmedikleri görülmüştür. Bu bulguların ışığında, rutil-ilmenit kanşımımn selektif olarak ayrılmasını sağlamak amacıyla pH 12'de değişik HTAA kosantrasyonlannda selektif flotasyon deneyleri yapılmıştır. Hmemt-rutil karışımı ile pH 12'de 7.5x1ü"6 M HTAA ilave edilerek yapılan deneylerde ilmenitin selektif olarak % 84 verimle kazanılabileceği tespit edilmiştir. Infrared spektrum çalışmalarında HTAA'mn pH 12 ye kadar her iki mineral üzerinde kimyasal bir adsorbsiyon yaptığı tesbit edildi.Ancak pH 12 de ilmenit üzerinde kimyasal bir adsorbsiyon görülürken, rutil üzerinde görülmemiştir. Anahtar Kelimeler: Rutil, ilmenit, flotasyon, sıfır yük noktası, hidrojene tallow amin asetat, temas açısı, yüzey gerilimi, infrared spektrum. vx