Production of Cu-based shape memory alloys from pure powders by conventional hot pressing
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: FATMA CANSU GÜRHAN
Danışman: BİLGEHAN ÖGEL
Özet:oz BAKIR ESASLI ŞEKİL BELLEKLİ ALAŞIMLARIN SAF TOZLARDAN SICAK PRESLENEREK ÜRETİLMESİ Gürhan, Fatma Cansu Yüksek Lisans, Metalürji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Bilgehan Ögel Y. Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Şakir Bor Aralık 2001, 118 sayfa Bu çalışmada, şekil bellekli CuZnAl alaşımlarının saf Cu, Zn ve Al tozları kullanılarak toz metalürji yöntemleri ile üretilmesi amaçlanmıştır. Alaşımın kimyasal bileşimi Cu-19.5Zn-7Al oranında sabit tutulmuştur. Üretim aşaması, sıcak presleme ve haddelemenin değişik kombinasyonlarını içermektedir. Klasik toz metalürji yöntemleri olan soğuk presleme ve sinterleme yöntemlerinin CuZnAl alaşımının üretiminde başarıyla uygulanamayacağı tesbit edilmiştir. Bunun sebebi, çinkonun kolay buharlaşmasından dolayı, birbiri ile bağlantılı gözenekler aracılığı ile numuneden kolayca çıkmasıdır. Çinkonun buharlaşmasını en aza indirgemek amacıyla, Cu-19.5 Zn-7A1 toz karışımları 650°C'de sıcak preslenmiştir. Basılmış numunelerde sıcak haddelenmesırasında, yüzey çatlakları oluşmuştur. Yüzey çatlaklarının oluşma sebebi, alüminyumdan dolayı, sistemde kalan gözeneklere bağlanmıştır. Al tozundan dolayı oluşan gözenek oluşumunu araştırmak amacıyla, Cu-Al sisteminde çeşitli su verme deneyleri yapılmıştır. Gözeneklerin bakır tozlarının sıvıya dönüşmüş olan alüminyum tozuna doğru difüzyonu ve buna bağlı olarak alüminyumun tekrar katılaşması sonucunda oluştuğu ortaya çıkarılmıştır. Cu-Al sisteminin sinterlenebilirliği de bir takım sinterleme deneyleri yapılarak incelenmiştir. Gözeneklerin optik mikroskop altında incelenmesi ve yoğunluk hesaplamalarının sonuçlan doğrultusunda, Cu-Al toz karışımının maksimum yoğunluğa sinterlenemediğini gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Şekil Bellekli Cu-Zn-Al Alaşımları, Toz Metalürjisi, Sıcak Presleme, Sinterleme, Sıcak Haddeleme, Gözenek Oluşumu. VI