Edirne tereke defterlerine göre kapıkulları ve timarlı sipahilerin tarımsal servet birikimleri (1550-1610)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ERDİ DİNÇ

Danışman: KAYHAN ORBAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, 16. Yüzyıl sonlarında Edirne'de yaşayan kapıkulu askerlerinin ve timarlı sipahilerin servet birikimlerini inceleyerek onların söz konusu dönemde gerçekleşen askeri ve mali dönüşümlere nasıl cevap verdiklerini ortaya koyma amacı taşımaktadır. Bu çalışma sonucunda ulaşılan bulgular, tezin Osmanlı sosyoekonomik tarihinin güncel bir meselesi olan "çiftlik tartışması" kapsamında değerlendirilerek literatüre katkı sağlayacağı umulmaktadır. Osmanlı nasihatname yazarlarının aktardıklarının aksine 16. Yüzyılda askerlerin tarım ya da ticaretle uğraşmalarını engelleyen kanunlar bulunmamaktadır. Ayrıca aynı dönem içerisinde gerçekleşen askeri ve mali dönüşümler kapıkulları ve timarlı sipahilerin hayatlarını etkilemiş, onları geleneksel rollerinin dışına çıkartarak tarım ve ticaret ile uğraşmalarına neden olmuştur. Bu tez, Edirne askeri kassamına ait tereke defterlerinin yardımıyla, 16. Yüzyılın ortalarında Edirne'de yaşayan kapıkulları ve timarlı sipahilerin tarımsal faaliyetlerde bulunup bulunmadıklarını incelemektedir. Ayrıca terekelerin yardımıyla çiftlik tartışmasının önemli bir parçası olan çiftliklerin tanımı meselesine bir öneri sunmayı hedeflemektedir. Araştırmaya konu olan askerlerin tarımsal servet birikimlerinin incelenmesinin, Edirne kırsalındaki tarımsal üretim çeşitliliğinin anlaşılmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir.