The role of design in human-world engagements: Boundaries of self in technologically mediated in-car navigation
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ ÜRÜNLERİ TASARIMI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ELİF BÜYÜKKEÇECİ
Danışman: Gülay Fatma Hasdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, araç-içi navigasyon pratiği boyunca sürücü, çevre ve navigasyon teknolojisi arasında gerçekleşen çeşitli ilişkilerin tanımlanmasıdır. Çalışmaya temel olan teorik çerçeve fenomenoloji, postfenomenoloji ve ilgili yaklaşımlar etrafında yapılandırılmıştır. Saha çalışmasında kullanılan yöntemler ana hatlarıyla otoetnografi ve gözlemdir. Otoetnografi ve gözlemler kapsamında araştırmacının kendisi ve katılımcılar tarafından, toplam 15 sürücü ile navigasyon teknolojisi asistanlığında 26 sürüş gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar navigasyon etkinlikleri üzerine 83 kişinin katıldığı anketin sonuçlarına göre belirlenmiştir. Katılımcılarla yürütülen her bir sürüş seansının sonunda ilgili katılımcı ile, kendisinin navigasyon deneyimleri üzerine bir röportaj gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları sürücü ve çevre arasındaki sınırların kısmen kaybolduğu ve bu ikisinin bütünleştiği bedenleşme ilişkilerini örneklemektedir. Sonuçlara dayanarak, çalışmada bedenleşme iki açıdan ele alınır. Bunlardan birincisi sürücünün belli bir anda farkında olmadan çevresiyle uyumlanarak hareket etmesi, ikincisi ise daha önceki navigasyon pratiklerinde edindiği örtük bilgiyi sürüş sırasında uygulamasıdır. Araştırma sırasında sürücü ve navigasyon teknolojisi arasındaki sınırların kaybolduğu bir bedenleşme ilişkisine rastlanmamıştır. Araştırmanın, navigasyon teknolojisinin sürücü ve çevre arasındaki kısmi bütünlüğe zarar verdiğine dair bir bulgusu yoktur. Bunun yerine, teknoloji, sürücü ve çevre arasında, alternatif bağlantılar sunar. Teknolojinin sunduğu bağlama özel ve kişiselleştirilmiş bilgi, bu bağlantıların çeşitliliğini artırır. Bilginin bağlama özel ve kişiselleştirilmiş olması, aynı zamanda ortak çevresel deneyimlerin azalmasına neden olabilir. Belli bir rotada tekrar eden navigasyon pratikleri yapmak, bu deneyimlerin bedenleşmesini ve sürücünün o rotada navigasyon becerisi kazanmasını sağlayabilir. Çalışma sonucunda, navigasyon teknolojisinin düzenli kullanımının böyle bir kazanımı engellemediği görülmüştür.