Emotionally charged and shared memory conversations of mother-child dyads: The role of mothers' early maladaptive schemas

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GİZEM ÇEVİKER

Danışman: BAŞAK ŞAHİN ACAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma annelerin şema alanlarının, çocuklarıyla gerçekleştirdikleri geçmişe dönük anı konuşmalarının duygusal içeriğini yapılandırma sürecine etkisini incelemiştir. Araştırmaya klinik olmayan popülasyondan 60 anne-çocuk (4-5 yaş) ikilisi dahil olmuştur. Anne ve çocuk duygusal-negatif ve pozitif yüklü anıları karşılıklı konuşmuşlardır. Bu kısım kodlanmış, ardından annelerin doldurduğu Young Şema Ölçeği (YŞÖ) sonuçlarından elde edilen şema alanları arasındaki ilişki incelenmiştir. Sonuçlara göre; annelerin ayrılma/ rededilme, zedelenmiş özerklik/ performans ve zedelenmiş sınırlar şema alanlarının; anı konuşmalarında hem kendi hem çocuklarının anlatı biçimlerini etkilediği bulgulanmıştır. Ayrılma/ rededilme şema alanı olumlu içerikli anı konuşmalarında annelerin daha çok olumsuz kelime kullanımını ve daha çok benzersiz duygu kelime kullanımını yordarken, aynı şema alanı çocukların olumlu içerikli anı konuşmalarındaki daha çok olumsuz kelime kullanımını yordamıştır. Zedelenmiş özerklik/ performans şema alanı olumlu içerikli anı konuşmalarında annelerin daha az benzersiz duygu kelimeleri kullanmasını yordarken, çcoukların daha az olumsuz duygu kelimelerini kullanmalarını yordamıştır. Son olarak zedelenmiş sınırlar şema alanı olumsuz anı konuşmaları esnasında daha çok olumlu duygu içeren kelime kullanmalarını yordamış, ve çocukların da olumlu anı konuşmaları esnasında daha çok benzersiz duygu kelimeleri kullanmasını yordamıştır. Çocuğun atanan cinsiyeti göz önünde bulundurulduğunda, ayrılma/rededilme ve zedelenmiş sınırlar şema alanları söz konusu olduğunda kız çocuklarının oğlan çocuklarına kıyasla daha az olumsuz duygu içeren ve benzersiz duygu kelimeleri kullandığı, fakat söz konusu zedelenmiş özerklik/ performans şema alanı olduğunda kız çocuklarının oğlan çocuklarına kıyasla daha çok olumsuz duygu içeren kelimeler kullandığı bulgulanmıştır. Bütün sonuçlar güncel alanyazın ışığında tartışılmıştır.