A re-assesment of the world society conceptualization

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ALİ ONUR TEPECİKLİOĞLU

Danışman: AHMET NURİ YURDUSEV

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez devlet dışı aktörlerin uluslararası ilişkileri dönüştürmede ve kontrol etmede modern öncesi dönemde modernitede olduklarından daha görünür, ve ilişkili olarak, daha etkili olduğunu iddia etmektedir. Modern uluslararası toplumda devlet dışı aktörlerin rolleri insanlığın kurduğu en merkezi ve nüfuz eden devlet yönetim biçimi olan ulus devlet yüzünden oldukça kısıtlanmıştır. Modern öncesi uluslararası ilişkilerin kurucu prensipleri ise devlet dışı eyleme daha uygundur. Bu çalışmada ana argümanı geliştirmek için İngiliz Okulu'nun dünya toplumu kavramı benimsenmiştir. Dünya toplumu kavramının var olan tanımları özellikle uluslararası toplumda küresel olarak paylaşılma potansiyeli taşıyan değerlere odaklandığından, devlet dışı eylemin çıkar odaklı ve modern öncesi şekillerini göz ardı etmektedir. Bu sebeple bu tez, değer temelli (fikirsel) ve çıkar temelli (işlevsel) dünya toplumu unsurları arasında bir ayrım yapmakta ve bu unsurların amaçları doğrultusunda uluslararası sistem/toplum üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bu ayrıma göre, işlevsel dünya toplumu unsurları sadece uluslararası ilişkilerin belirli bir sahasını kontrol etme amacı güderlerken, fikirsel dünya toplumu unsurları uluslararası sistem/toplumun kurucu ilkelerini yeniden şekillendirmeyi amaçlamaktadırlar. Bu tez ana savını desteklemek için dört ayrı vakayı incelemekte ve birbirleri ile karşılaştırmaktadır. Bu vakalar Roma Katolik Kilisesi, Uluslararası Af Örgütü, Hansa Cemiyeti ve Milletlerarası Ticaret Odasıdır. Bu çalışmanın temel tespiti modern öncesi uluslararası ilişkilerde devlet dışı boyutun devlet boyutuna üstün geldiğidir.