Studies on chiral spiropyran derivatives

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BENGİ ŞENTÜRK

Danışman: AKIN AKDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Spiropiranlar fotokromizm gösteren madde türlerinden biridir. Isı, ışık, pH ve polaritenin etkisiyle merosiyanine dönüşürler. Spiro karbon ve oksijen arasındaki bağın heterolitik olarak kırılması sonucunda merosiyanin formu elde edilir ve bu da optik olarak aktif spiropiranları akiral forma dönüştürür. Uygun koşullar sağlandığında ve merosiyanin formunun spiropirana dönüşü tetiklendiğinde rasemizasyon meydana gelir. Bu çalışmada, bünyesinde alkol grubu bulunduran bir spiropirana, D ve L alanin ve fenilalaninden türevlendirilmiş gruplar eklenmiştir. Böylece optik olarak aktif spiropiranlar elde edilmiştir. Sonrasında, bu maddelerin fotokimyasal ve fotofiziksel özellikleri metanol, isopropanol, diklorometan ve hekzan gibi çözücülerin içerisinde incelenmiştir. Sonuçlar, maddelerin spektroskopik özelliklerinin farklı olduğunu göstermiştir. Bunlara ek olarak bu çalışmada benzil ve metil gruplarının, merosiyaninlerin halka kapanması üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla, D-alanin, D-fenilalanin türevleri ve hidroksi içeren merosiyaninler karşılaştırılmıştır. Bu çalışma benzil grubu içeren merosiyaninin halka kapanma hızının metil ve hidroksi içerenden daha yüksek olduğunu ortaya çıkmıştır.