A comparison of roadside design approaches in terms of road safety to improve Turkish roadside safety standards
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YAKUP BETUS
Danışman: HEDİYE TÜYDEŞ YAMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hatalı bir araç yoldan çıktığında, nesnelere çarpması/yakındaki yerlere ulaşması, ciddi yaralanmalara veya ölümlere neden olabilecek "yoldan çıkma kazalarına (YÇK)" neden olur. Uygun Yolkenarı Sınırlama Sistemlerine (YSS) sahip yol kenarı tasarımları ideal olarak ne üçüncü şahıslara tehlike ne de araç kullanıcılarına tehdit oluşturmamalıdır. YSS için ulusal veya bölgesel standartlar vardır ( NCHRP-350, AASHTO MASH ve EN1317 gibi) esas olarak sistemleri, sınıflandırmaları ve kabul testlerini tanımlar. Ancak, çoğunlukla ülkeler arasında değişen yolların geometrik tasarım standartları, yol kullanıcılarının sosyo-ekonomik özellikleri ve altyapı planlama ilkeleri ile ilişkili olduklarından, YSS'nin tasarım ve uygulama spesifikasyonları (tipi, konumu, ihtiyaç uzunluğu vb.) için standartlaştırılmış yöntemler/araçlar bulunmamaktadır. Türkiye'de şehirlerarası yol tasarım ilkeleri çoğunlukla ABD'deki AASHTO kodlarından uyarlanırken, güvenli bölge kavramı (İngiltere'de yeşil bant) Türk yol tasarımlarında tam olarak kullanılmamaktadır; hatta İngiltere veya Almanya'daki gibi farklı yol türleri/işlevleri için standartlaştırılmış bir en kesiti de kullanmaz.Ayrıca, Türkiye'nin YSS tasarımı, Avrupa bölgesi EN1317 standartlarına uygun olmalıdır. Türkiye'deki mevcut şehirlerarası yol kenarı tasarımı, temelde Alman yol kenarı tasarım yaklaşımının basitleştirilmiş bir versiyonu olan kural tabanlı bir yaklaşıma gömülü ABD ilkelerinin karışımıdır. Bu, özellikle Yol Güvenlik Teftişi (YGT) sürecinin yokluğunda, yol kenarlarının tasarımında ve uygulanmasında benzersiz bir zorluk yaratır. Türkiye'de YÇK'ların yüksek payı, her yıl ölümlü ve yaralanmalı kazaların %15-20'si arasında yer alması, yol kenarı tasarımlarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Bu tez, mevcut Türk uygulamasını, YSS için aynı EN standartlarını takip eden ve ana yolları (90 km/s'den yüksek hızlar ve 5.000 araç/gün'den yüksek trafik hacimleri) için sistematik bir değerlendirme prosedürüne sahip Birleşik Krallık yaklaşımından benimsenen yeni önerilen yol kenarı tasarım yaklaşımıyla karşılaştırmaktadır. Karşılaştırmalar, yol boyunca (yol kenarında) güvenlik bariyeri için 15 kilometrelik bir çalışma koridoru üzerinden yapılmıştır. Alternatif yaklaşımlar arasındaki farklılıkları daha iyi anlamak için hem ihtiyaçların uzunluğu hem de uygulamaların yerleri karşılaştırılır. Yeni yaklaşım, koridorun çoğu bölümü için mevcut uygulamanın gerektirdiği H1 engelleme düzeyinden daha düşük bir koruma seviyesi sağlayan N2 engelleme düzeyini gerektirdi. Bununla birlikte, yeni yaklaşımın ihtiyaç duyduğu toplam güvenlik bariyeri uzunluğu, mevcut uygulamanın uzunluğunun neredeyse 2,5 katıydı ve iki yaklaşım arasında önemli farklılıklar gösteriyordu. Önerilen yaklaşımın daha objektif değerlendirme kriterleri göz önünde bulundurularak, daha güvenli yol kenarı tasarımları ile Türkiye'de trafik güvenliğinin artırılmasına yönelik bir dizi öneri sunulmuştur.