Understanding minority self-silencing: The case of Circassians in Türkiye
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ALBİNA SILA AKARSU
Danışman: Banu Cingöz Ulu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal psikoloji literatüründe bir ülkedeki çoğunluk ve azınlık ilişkileri her zaman ön planda olmuştur. Literatürde çalışmalar genellikle azınlıkların asimilasyonu ve entegrasyonu ile azınlıkların karşılaştıkları ayrımcılık algısına odaklanmıştır. Bu tez, azınlıkların kendini suskunlaştırmalarına odaklanmaktadır. Azınlıklar, güvensizlik, endişe ve korku nedeniyle travmatik deneyimlerini ve kolektif anılarını susturabilmektedir. Bu nedenle, gruplar arası bağlamlarda suskunluğu incelemek, çoğunluk ve azınlık ilişkilerini anlamak için yeni bir bakış açısı sağlayabilir. Bu amaçla, (1) ilişkileri korumak veya (2) ayrımcılıktan kaçınmak için bir şey söylemek (tepki vermek) istemek ancak sessiz kalmak ya da kimliğini gizlemek olarak tanımlanabilecek azınlıklarda kendini suskunlaştırma, Türkiye'deki azınlıklardan biri olan Çerkeslerde incelenmiştir. Azınlıkların kendini suskunlaştırmasını araştırmak için iki çalışma yürütülmüştür. İlk çalışma, nitel araştırma ile Türkiye'deki Çerkeslerin etnik kimlik, algılanan ayrımcılık ve kendi kendini susturma süreçlerine ışık tutmuştur. Çalışma 1'deki görüşmeler ve ilgili literatür temel alınarak bir azınlıklıklarda kendini suskunlaştırma ölçeği geliştirilmiştir. İkinci çalışma, geliştirilen ölçeğin faktör yapılarını ve azınlıklarda kendini suskunlaştırmanın yordayıcılarını test etmiştir. Azınlıklarda kendini suskunlaştırma ölçeği (1) etnik kimliğin sansürlenmesi ve (2) ayrımcılığa karşı kendini susturmayı içermektedir. Anadil bilgisi ve bireysel ayrımcılık, etnik kimliğin sansürlenmesini pozitif yönde yordamıştır. İleri yaşta ve muhafazakâr olmak ve algılanan kolektif ayrımcılık ayrımcılığa karşı kendini susturmayı pozitif yönde yordamaktadır. Aktivist kimlik ve Çerkes kimliğini benimseme ise hem etnik kimlik sansürünü hem de ayrımcılığa karşı kendini susturmayı negatif yönde yordamıştır. Sonuçlar, kendini susturma ve Çerkesler hakkındaki literatür ışığında tartışılmıştır.