Housing and living environment deprivation in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYDAN EGE GÜVEN
Danışman: Özgül Burcu Özdemir Sarı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konut ve yaşam çevresi yoksunluğu, tanımı ve ölçümü üzerinde fikir birliğine varılamayan bir kavram olmakla birlikte, genellikle konut ve yaşam çevresindeki temel eksikliklerin birikimi olarak değerlendirilmektedir. Bu tez, Türkiye'deki konut arzının hanehalklarının çeşitlenen ihtiyaçlarına hizmet etmediğini, bu nedenle hanehalklarının farklı seviyelerde deneyimlediği konut ve yaşam çevresine dair yoksunluk seviyelerinin belirlenmesinin önem arz ettiğini öne sürmektedir. Mevcut konut ve yaşam çevrelerine ilişkin ulusal ölçekte yapılacak araştırma ve analizler, hanehalklarının ihtiyaçlarının belirlenmesi ve merkezi politikalara yön verilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tezin amacı, Türkiye'de konut ve yaşam çevresi yoksunluk düzeylerini mülkiyet türleri, bölgeler, mesken tipleri, hanehalkı kompozisyonları ve gelir grupları bazında incelemek ve konut ve yaşam çevresi yoksunluğunun çeşitlenen boyutlarını Türkiye İstatistik Kurumu, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2020 yılı verilerini kullanılarak ortaya koymaktır. İncelenen boyutlar arasında en belirgin olarak gelir faktörünün etkisi gözlenmektedir. Kiracılar için yoksunluk seviyelerinin daha yüksek olmasına rağmen, oturduğu eve sahip olan hanehalkları ile kiracılar arasında büyük bir fark olmadığı görülmüştür. Tek ebeveyn ve çocuktan oluşan ailelerin, konutun aşırı kalabalık olması durumu dışında, konut ve yaşam çevresi koşulları açısından daha hassas gruplar olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'nin her bölgesi için farklı sorun alanı öne çıkmakla birlikte, ülke genelinde en çok maruz kalınan sorun alanının evin yalıtımından kaynaklanan ısınma sorunu olduğu ortaya konmuştur.