IMPACT OF DIGITALIZATION FOR INDUSTRY 4.0 ADAPTATION: THE MATURITY OF TURKISH AUTOMOTIVE SECTOR
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HADİ TOLGA GÖKSİDAN
Danışman: Erkan Erdil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Endüstri 4.0 teknolojilerinin Türk otomotiv üretim sektöründeki dijitalleşme çalışmaları üzerindeki etkisini araştırmaktadır. İlk aşamada, literatür taraması ve uzman görüşleri yoluyla, sektörde başarılı Endüstri 4.0 uygulamaları kapsamında dijital dönüşüm çalışmalarının değerlendirilmesi için gerekli olan temel teknolojiler ve kriterler belirlenmiştir. Akabinde söz konusu temel kriterler arasından sekiz adet ana kriter sınıfı seçilerek belirlenen dijital dönüşüm olgunluk seviye sınıflarının değerlendirilmesinin temeli oluşturulmuştur. Bu temel kapsamında önce Otomotiv Teknoloji Platformu (OTEP) üyesi Türk otomotiv üreticilerinin ve yan sanayi firmalarının katılım sağladığı anket çalışmasının sonuçları değerlendirilerek, belirlenen alt kriterler ana kriter sınıfları altında gruplandırılmıştır. Çalışmanın devamında, ana ve alt kriterlerin ölçülmesi yolu ile, ankete katılan firmaların dijital dönüşüm performansını karşılaştırmak ve firmalar arasında tercihlerine göre sıralama yapmak için En iyi-En Kötü Yöntemi (BWM) kullanılmıştır. Son olarak, belirlenen dijital dönüşüm olgunluk seviyesi sınıflarında firmaları ilgili kriterlere göre gruplamayı mümkün kılan ve literatürde de yeni bir değerleme yaklaşımı olan ikili kümeleme (Bi-Clustering) yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntem ile çalışmaya katılan firmaların ayrı ayrı dijitalleşme olgunluk seviyelerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Analiz sonucunda, tanımlanan kriterlere göre katılımcı firmaların farklı dijital dönüşüm olgunluk seviyelerini belirlenerek her bir firma özelinde Endüstri 4.0 uygulamalarının benimsenmesini etkileyen ana ve alt kriterler değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bu tezde dijital dönüşüm çalışmalarında dikkate alınması gerekli temel etmenler, itici güçler ve engeller vurgulanarak çalışmaya katılan firmalar ile sektör özelinde dijital dönüşüm olgunluğu ve dijitalleşme alanları değerlendirilmiştir. Çalışmanın bulguları, Endüstri 4.0 uygulamalarını Türk otomotiv sektöründe faaliyet gösteren firmalara başarılı bir şekilde entegre etmek isteyen karar vericiler ve uygulayıcılar için değerli öngörü bilgisi sunmaktadır.