The role of social and cultural capital in academic experiences of university students
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NURHAN TÜTÜNCÜ SAKA
Danışman: Yeşim Çapa Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada sosyal ve kültürel sermayenin üniversite öğrencilerinin eğitim-öğretim deneyimleri ve başarılarındaki rolünün araştırılması amaçlanmaktadır. İlk olarak, öğrencilerin soysal ve kültürel sermayeleri ile başarıları arasındaki ilişki incelenmiştir, İkinci olarak öğrencilerin kültürel sermayesi araştırılmıştır. Ardından öğrencilerin başarısına etki eden bireylerin rolleri incelenmiş, düşük ve yüksek sermayeli öğrencilerin, yükseköğrenim deneyimlerinin ve geleceğe ilişkin isteklerinin nasıl farklılaştığı analiz edilmiştir. Son olarak birinci nesil öğrencileri başarılı kılan etmenlerin ne olduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Karma yöntem deseni kullanılan araştırmanın nicel boyutuna kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yoluyla seçilen 317 üniversite öğrencisi katılmış ve araştırmanın nitel boyutuna ise ölçüt örnekleme yöntemi ile 25 öğrenci seçilmiştir. Öğrenci anketleri ve öğrenci görüşmeleri yoluyla toplanan verilerin analizi, Açımlayıcı Faktör Analizi, Pearson Korelasyonu, Çoklu Regresyon, Lojistik Regresyon ve Yorumlayıcı Olgubilim Analizler ile yapılmıştır. Nicel bulgular, sosyal ve kültürel sermayenin öğrenci başarısını yordadığını göstermektedir. Bunun yanı sıra aile geliri başarıyı yordarken, ebeveynlerin eğitimi ile öğrencilerin başarısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Nitel bulgular ebeveynlerin eğitim geçmişinin öğrencilerin yükseköğrenim deneyimlerinde ve gelecek planlarında önemli olduğunu göstermektedir. Yüksek eğitimli ebeveynlerin çocukları üzerinde yönlendirici ve destekleyici etkisi bulunurken, düşük eğitimli ebeveynlere sahip öğrencilerin eğitim konusunda akranlarından, kardeşlerinden, öğretmenlerinden ve okullarından destek aldıkları görülmektedir. Öte yandan sosyal sermaye ve statüden kaynaklanan eşitsizliklerin birçok öğrenci tarafından belirtildiği, kurum tarafından sağlanan burs ve staj imkânlarının öğrencilerin sosyal ve kültürel sermayelerine katkı sağladığı görülmüştür. Son olarak, hedefe ulaşma, azim ve finansal özgürlük birinci nesil öğrencileri motive eden en temel faktörler olarak ortaya çıkmıştır.